|
GUI, webontwerp, psychologie en human efficiency, 
boek 1: invoer, scherm en tekst.
boek 2: help, normen, belasting, navigatie en conceptueel ontwerp.
dr. Leonard Verhoef,
vierde druk, gelijke inhoud als druk 1, verbeterde tekst.245+250 pagina's,
257+230 voorbeelden, € 37 + € 40, ISBN: 978-90-809975-5-4 + ISBN: 978-90-809975-6-1.
| |
aanpak.
theorie.
praktijk.
inhoud.
voorwoord.
inleiding.
index.
auteur.
statistieken.
bestellen.
|
|
|
Welke aanpak? |
De psychologie van de gebruiker is hier de leidraad voor interface design: harde en concrete specificatie voor interfaces, met eenvoudige psychologie van bewegen, kijken, taal, leren en denken. Even geen techniek, marketing, design, beleving, experience, intuïtief, look and feel, meningen en zo. Ook even geen high tech, laatste snufjes, hypes en hots.
Naar top.
| |
De boeken leggen de huidige gui's en webpages naast keiharde psychologische kennis. Begrippen als advanced, bar, button, desktop, grafisch, help, menu, ok, personal assistant, tabs, tip van de dag, window en wizard gaan op de psychologische snijtafel.
| |
Begrippen die in de huidige praktijk ongebruikelijk zijn maar die psychologisch gezien noodzakelijk zijn voor een psychologische pasvorm worden geïntroduceerd. Deze geïntegreerde behandeling van de vormgeving voor de handen, de ogen, de woorden, de help en het denken, garandeert dat de ontwerper wat de gebruiker betreft niets over het hoofd ziet en structureert een eventuele discussie.
|
| |
Boek 1 richt zich op het 'how to' van invoer, het beeldscherm en de teksten.
Boek 2 richt zich op het conceptuele ontwerp voor help, beginners/experts, normen/guidelines, menu/navigatie en heeft tevens een 'why this way' karakter. Het geeft inzicht in deze concepten en de praktische consequenties voor het ontwerpen. Velen voelen wel aan dat er soms iets niet klopt met de huidige interfaces. Psychologisch inzicht laat zien waarom het niet klopt en hoe de ontwerper het kloppend krijgt.
Elk deel besluit met een toekomstschets.
Naar top. | |
De aanpak blijkt wat onwennig: de computer is de slave en de gebruiker is de master. Ook onwennig is dat er door meer kennis minder discussie is. Verder een psychologie die niet slaafs de vragen van de techniek beantwoordt maar dicteert wat de techniek moet doen. Aan duidelijkheid geen gebrek: ondubbelzinnige woorden, de sprekende vergelijkingen en meer dan 400 concrete voorbeelden. Een terugkerend voorbeeld omvat psychologische verantwoordingen van de NS touch screen treinkaartautomaat interface.
De vele voorbeelden maken de boeken goed bruikbaar in het onderwijs.
De 1300 entries in de index een psychologische naslag eenvoudig. |
|
De hedendaagse interfaces zijn een zeepkist om de motor van een Ferrari. Die zeepkist kan veel beter. Met 'high psy' wordt invoeren zorgeloos en wat op het scherm staat onmiddellijk duidelijk. Aandacht van de gebruiker komt vanzelf daar waar dat nodig is. Het betekent ongemerkt een expert worden, niet alleen met de interface maar ook in het werk dat de gebruiker doet. De gebruiker is de baas, heeft overzicht, heeft alles onder controle, stuurt waar nodig wat bij en voert zijn taak steeds efficiënter uit. Gebruiksvriendelijkheid is geen probleem meer, maar een vanzelfsprekendheid.
|
|
Theoretische basis |
De psychologie dus als basis. Maar wat voor psychologie? Niet de psychologie die je nodig hebt wanneer je problemen hebt met je partner, je kinderen of jezelf. Wel de wat onbekende 'functiepsychologie': gewoon het bewegen, waarnemen, taalgebruik, leren en denken. Wat is een gebruiker anders dan iets dat zit te bewegen (met toetsen of muis), zit te kijken (naar een beeldscherm), woordjes leest in intypt, probeer te begrijpen hoe die computer werkt en, als hij dat eenmaal gevonden heeft, probeert dat te onthouden.
Naar top.
| |
Boek 2 geeft aan welke oplossingsrichtingen de psychologie biedt en waarom deze boeken kiezen voor de 'handelingspsychologische richting. Deze aanpak is concreet omdat de gebruiker de handelingen uitvoert met elementen van de interface (toets/muis, visuele presentatie, tekst, help en conceptuele structuur). Bovendien is de aanpak niet constaterend (menselijk gedrag constateren en met statistiek wetenschappelijk verantwoord beschrijven) maar construerend (menselijke handelingen opbouwen).
Er is meer tekst over deze handelingspsychologie en
meer over de wetenschappelijke verantwoording van deze aanpak in het boek Why designers can't understand their users. |
|
|
Praktische basis |
Kan een boek met zo'n theoretische achtergrond wel praktisch zijn? Ja dat kan. Simpel omdat een goede theorie 'operationaliseerbaar en testbaar' moet zijn. Meestal betekent dit dat de psycholoog een theorie vertaalt in onderzoeksitems. Maar een psycholoog kan natuurlijk ook concretiseren in requirements. Dat is één.
Naar top.
| |
Ten tweede toont het boek honderden ontwerpen waarvan ondubbelzinnig gezegd kan worden dat zij wel of niet in overeenstemming zijn met de 'theorie'. Rechts staan wat van die voorbeelden. | |
Veel voorbeelden komen uit een twintigjarige adviespraktijk.
Het bekenste voorbeeld is de
NS treinkaart automaat (als de link niet werkt google dan: 'demo treinkaart automaat' voor het nieuwe adres). De interface daarvan is vrijwel geheel in overeenstemming met 'human efficiency'.
| |
Ook Windows en Office leveren vele voorbeelden. Er zijn geen voorbeelden van de Mac. Dit is niet omdat de bediening van de Mac wel in overeenstemming is met de psychologie. Ook de Mac gebruikt een bureaublad, menu's en tabbladen om maar eens wat te noemen. De grootste doelgroep kent Windows.
Er zijn speciaal voor het boek ontwerpen gemaakt. Deze voorbeelden zijn zuiver; ze tonen het psychologische punt zonder mitsen en maren en de inhoud is in vijf seconden te begrijpen. Ook in deze site zitten wat voorbeelden. Deze zijn echter niet zuiver; html en de browser hebben hier het laatste woord. |
|
Inhoudsopgave |
0.
0.1
0.2
0.3
Boek 1
Deel I:
1
1.1
1.2
2
2.1
2.2
2.2.1
2.2.2
2.2.3
2.2.4
3
3.1
3.2
3.2.1
3.2.2
3.2.3
3.2.4
4
4.1
4.2
4.2.1
4.2.2
4.2.3
4.2.4
5.
5.1
5.2
5.3
|
Voorwoord
Inleiding, wat bieden de boeken?
Kennis voor professionals
Voor wie zijn de boeken bedoeld?
Ontwerp voor bewegen
Afmeting
Wat is ‘afmeting’?
Welke ‘motorische afmeting’?
Weinig invoer
Wat is ‘weinig invoer’?
Welke ‘invoer hoeveelheden?
Weinig invoer met selection
Weinig invoer met entry
Weinig invoer met functionaliteit
Weinig invoer met voice input
Plaats van invoer
Wat is ‘motorische afstand’?
Welke ‘motorische afstanden’?
Geen afstand voor de vingers
Minimale afstand voor de vingers
Weinig afstand voor de pols
Weinig afstand voor de arm
Buttons indelen
Wat is ‘motorische structuur’?
Welke ‘motorische structuren’?
Cijfertoetsen
Qwerty toetsen
Lettertoetsen op het scherm
Eén-handige invoermiddelen
Ontwerp voor bewegen van morgen
Naar vrije invoer
Naar meer invoertechnieken tegelijk
Naar invoeren in het overzicht | |
Deel II:
6
6.1
6.2
7.
7.1
7.2
7.2.1
7.2.2
7.2.3
7.2.4
8
8.1
8.2
9
9.1
9.1.1
9.1.2
9.1.3
9.1.4
9.1.5
9.2
9.2.1
9.2.2
9.2.3
9.2.4
9.2.5
9.2.6
9.2.7
10
10.1
10.2
10.2.1
10.2.2
11
11.1
11.2
11.2.1
11.2.2
11.2.3
12
12.1
12.2
12.2.1
12.2.2
13
13.1
13.2
13.2.1
13.2.2
13.2.3
14
14.1
14.2
14.2.1
14.2.2
14.2.3
15
15.1
15.1.1
15.1.2
15.2
15.2.1
15.2.2
15.2.3
15.2.4
16
16.1
16.2
16.3
16.4
|
Ontwerp voor waarnemen Afmeting
Wat is ‘visuele afmeting’?
Welke ‘afmetingen’?
Vorm
Wat is ‘vorm’?
Welke ‘vormen’?
Cijfers, getallen, letters en codes
Tekstpresentatie
Analoge presentaties
Commands: tekst of pictogram
Keuze: digitaal of analoog
Taalkeuze: woord of vlag
interfaces: tekst of grafisch
Complexe grafische presentatie
Vet
Wat is ‘helderheid’?
Welke ‘helderheden’?
Kleur
Wat is ‘kleur’?
Gevoeligheid voor kleuren
Verzadigde kleuren
Breking van kleuren
Kleurendefecten
Chromatische inductie
Welke ‘kleuren’?
Kleuren niet voor hoeveelheidsverschil
Kleuren niet voor realistisch beeld
Kleuren niet voor achtergrond
Kleur niet te veel
Kleuren wel voor interpretatie van informatie
Kleur wel voor sturing aandacht
Kleur ook voor design
Helderheidscontrast
Wat is ‘helderheidscontrast’?
Welke ‘contrasten’?
Leesbaar helderheidscontrast
Opvallend helderheidscontrast
Dynamiek
Wat is ‘dynamiek’?
Welke ‘dynamische’ effecten?
Verandering van helderheid
Verandering van helderheidscontrastrichting
Verandering van plaats
Rustige schermen
Wat is een ‘visuele hoeveelheid’?
Welke ‘visuele hoeveelheden’?
Weinig visuele elementen
Veel visuele elementen
Plaats van informatie
Wat is ‘visuele afstand’?
Welke ‘visuele afstanden’?
Twee elementen, samenhorend
Meer elementen, samenhorend
Visuele elementen buiten het fixatiegebied
Scherm indelen
Wat is ‘visuele structuur’?
Welke ‘visuele structuren’?
Lijsten, ééndimensionaal
Kaders
Tabellen, tweedimensionaal
De horizontale indeling
De verticale indeling
Portret of landschap
Ontwerp van geluid
Wat is geluid?
Geluid voor (on)verwachte informaite
Geluid voor aandacht
De gebruiker zit zeker achter de computer
De gebruiker zit misschien achter de computer
De gebruiker reageert niet
Welke geluiden?
Pieptonen
Ringtonen, muziek
Natuurlijke geluiden
Kunstmatig geluid
Ontwerp voor waarneming van morgen
Naar eenvoudig waarnemen
Naar minder rechthoekige vormen
Naar meer dynamica
Naar transformeren en interpreteren |
Deel III:
17
17.1
17.2
17.2.1
17.2.2
17.2.3
18
18.1
18.2
18.2.1
18.2.2
18.2.3
18.2.4
18.2.5
18.2.6
18.2.7
19
19.1
19.2
19.2.1
19.2.2
19.2.3
19.2.4
20
20.1
20.2
20.3
|
Ontwerp voor taal
Weinig woorden
Wat is ‘weinig woorden’?
Welke ‘hoeveelheden woorden’?
Synoniemen
Meervoudsvorm
Homogene termen
Duidelijk taalgebruik
Wat is een ‘duidelijk woord’?
Welke ‘onduidelijke woorden’?
Onjuiste termen
Homoniemen
Jargon
Geen vorm maar inhoud
Bevestigend formuleren
Specifieke termen
Nederlandse termen
Woorden indelen
Wat is een ‘verbale structuur’?
Welke ‘verbale structuren’?
Werkwoord en zelfstandig naamwoord
Woordvolgorde
Interpunctie
Structuren in beeldtalen
Ontwerp voor taal van morgen
Naar restricted artificial language
Naar applicatie onafhankelijke interfaces
Naar beeldtaaltoolkits
|
Boek 2
Deel IV:
21.1
21.2
21.2.1
21.2.2
21.2.3
21.2.4
21.2.5
22
22.1
22.1.1
22.1.2
22.1.3
22.1.4
22.1.5
22.2
22.2.1
22.2.2
22.2.3
23
23.1
23.2
23.2.1
23.2.2
23.2.3
23.2.4
24
24.1
24.2
24.3
|
Ontwerp voor leren en tegen vergeten
Wat is ‘leren en vergeten’?
Welke ‘geheugenhoeveelheden’?
Hoeveelheid bij invoer
Hoeveelheid bij waarnemen
Hoeveelheid bij taal
Hoeveelheid bij leren
Passwords
Wachttijden en voortgangsbeheersing
Stopbeheersing
‘Are you sure?’
Hoeveelheid bij denken
Duidelijk uitleggen
Wat is ‘geheugen afstand’?
Overbruggen met ‘Tip of the day’
Overbruggen met ‘Frequently asked questions’
Overbruggen met ‘Wizard’
Overbruggen met ‘Helpdesk’
Overbruggen met ‘Personal Assistant’
Welke ‘afstanden’ voor het geheugen?
Overbruggen met ‘psychologische interactie’
Overbruggen met ‘verticaal ontwerp’
Overbruggen met ‘verkorten’
Indelen van te leren kennis
Wat zijn ‘geheugenstructuren’?
Welke ‘geheugenstructuren’?
Structuur door normen voor de techniek
Structuur door normen voor het design
Structuur door consistentie voor gebruikers
Aansluiten bij psychologische structuren
Consistent voor motoriek
Consistent voor waarneming
Consistent voor taal
Consistent voor leren
Ontwerp voor leren van morgen
Naar minder vergissen en vergeten
Naar helploze interfaces
Naar beheersing van content learning
|
Deel V: 25
25.1
25.2
25.2.1
25.2.2
25.2.3
25.2.4
26
26.1
26.2
26.2.1
26.2.2
26.2.3
27
27.1
27.1.1
27.1.2
27.2
27.2.1
27.2.2
27.3
27.3.1
27.3.2
28
28.1
28.2
28.3
|
Ontwerp voor denken
Minder mentale belasting
Wat is ‘hoeveelheid begrippen‘?
Welke ‘hoeveelheidsbegrippen‘?
Minder met uitrekenen door interface
Rekenen voor de gebruiker
Rekenen vanaf de gebruiker
Rekenen in eenheden van de gebruiker
Rekenen vanuit het doel
Minder met betrouwbaarheid
Wat is 'betrouwbaarheid'?
Welke 'betrouwbaarheden'?
Minder met aanpassen
Minder met abstraheren
Duidelijke begrippen
Wat is een ‘duidelijk‘ begrip?
Welke ‘onduidelijke begrippen
Onduidelijke inhoudelijke begrippen
Onduidelijke pictogrammen
Onduidelijkheid door metaforen
Indelen en navigatie
Een dimensie, ‘lijsten‘
Wat is een ‘lijst‘?
Welke ‘lijsten‘?
Uitsluitende elementen
Oplopende elementen
Gelijke afstanden
Met een nulpunt
‘Twee dimensies‘
Wat is een ‘tweedimensionale structuur‘?
Welke ‘tweedimensionale structuren?‘
Geografisch en topografisch
Hiërarchiën, menu
Tabellen
‘Meer dimensies‘
Wat is ‘meerdimensionaal‘?
Welke ‘meerdimensionale structuren‘?
Meer dimensies met de werkelijkheid
Meer dimensies met plaats
Meer dimensies met visuele eigenschappen
Meer dimensies met lijsten
Ontwerp voor denken van morgen
Naar datamanagement
Naar samenwerking
Naar ‘wanorde‘
|
Deel VI
29
30
31
32
33
34
34.1
34.2
34.3
34.4
34.5
34.6
34.7
34.8
34.9
35
35.1
35.2
35.3
35.4
35.5
35.6
|
Uitgangspunten
Techniek
Gebruikersmening
Marketing
Design
Ergonomie
Usability
Usability als wetenschap
Theorie als uitgangspunt
Inhoudelijke testmethodologie
Interdisciplinair
Usability engineer is de baas
Generalisten als probleemoplosser
Conformeren aan de techniek
Verantwoordelijkheid
Usability als beroep
Psychologie
Productaanpak
Procesaanpak
Elementeigenschappenaanpak
Constaterende aanpak
Construerende procesaanpak
Guerrilla aanpak
Literatuur
Index
Naar top.
|
|
|
Voorwoord |
Sommigen zeiden na lezing van het boek: ‘Wat een veldslag.‘ Hier is een psychologenridder aan het werk geweest die de ene na de andere interfaceconventie en redenering een kopje kleiner maakt. Er is meer commentaar.
Sommige voorbeelden zijn 'oud'. Maar het gaat om een illustratie van een psychologisch principe. Een recent voorbeeld geeft wel een recent Design maar in de meeste gevallen nog steeds dezelfde goede of foute toepassing.
De plaatjes zijn geen grafische hoogstandjes maar vaak gewoon voorbeelden uit het wild. De boeken zijn geen Design kijkboeken maar ontwerpdenkboeken.
De tekst is is ook geen hapklare brok. Dit maal liever meer maal proeven dan één maal schrokken.
Naar top.
| |
Gebruikers vertelden dat zij na lezing begrepen dat niet zij de domme of de een of andere ‘-beet’ zijn.
Zij voelden zich verlost van schuldgevoelens en twijfels aan de eigen intelligentie. Zij zijn niet de domme of de een of andere ‘-beet’. Ontwerpers zijn psychobeten.
Ontwerpers houden van plaatjes en niet van lezen; zeker niet wanneer de plaatjes geen Design zijn. De ontwerpers die zich vermanden bleken zich met de boeken te kunnen verlossen van vage dooddoeners als intuitive, look and feel, usability, user centered design, user experience, userfriendly, etc. Ook bleek dat zij ontwerpkeuzen met psychologische kennis rationeel konden vergelijken. Hun werk wordt daardoor intelligenter en professioneler.
De mens is zoals hij is. Het boek is zoals het is en, last but not least, de auteur is zoals hij is. Een taalridder zei me dat ik beschikte over glanzende wapens waarmee de strijd voor gebruiksvriendelijkheid gewonnen kan worden. Dat is waarschijnlijk al wat het is; niet meer en niet minder. Discussie over de toepassing van de psychologische inhoud kan. Discussie over de vorm is voor mij niet interessant.
Druk twee, drie en vier
De inhoud van alle drukken is gelijk. In druk vier is een hoofdstuk over geluid toegevoegd. Geleidelijk aan is de tekst verbeterd.
|
|
Inleiding |
Wat bieden de boeken?
Het weer: iedereen klaagt erover, maar niemand doet er wat aan. Iedereen vindt ook dat computers gebruikersvriendelijker moeten worden, maar wie doet er echt wat aan? De boeken 'GUI, webontwerp, psychologie en human efficiency 1 en 2' doen er wat aan. Ze bieden wat vaak links blijft liggen, namelijk psychologie die nodig is om gebruiksvriendelijke computerprogramma's te ontwerpen.
Naar top.
| |
Het eerste boek staat dicht bij de materie en geeft 'How to . . .' voor invoer, waarnemen en tekst (hoofdstuk 1 tot en met 20).
Het tweede boek staat losser van de materie en geeft 'How to . . . ' voor het leren, help, begrijpen en navigeren (hoofdstuk 21 tot en met 35). Bovendien geeft dit boek ook een 'How come . . .' van gebruiksonvriendelijkheid. Het ontzet de intellectuele vrijbuiter uit de vanzelfsprekendheden van het hedendaagse interface design.
Deel VI in het tweede boek geeft de invalshoeken die er bij interface design zijn en werkt de psychologie als invalshoek verder uit.
| |
De boeken bieden psychologische theorie en de praktische toepassing.
Elk hoofdstuk begint met de psychologie die voor interface ontwerp van belang is.
De theorie wordt geformuleerd in psychologische wensen die men technisch kan realiseren.
Onderzoeksresultaten laten zien hoeveel de prestatie verbetert wanneer de interface aan de psychologische wens voldoet.
Zo'n 490 voorbeelden van concrete toepassingen verduidelijken de psychologie.
|
| |
De achtergrond van de kennis Ik heb vijfentwintig jaar gewerkt aan interfaces en geprobeerd geen concessies te doen aan de psychologie. Aanvankelijk ging het daarbij vooral om industriële toepassingen waarbij snel en foutloos menselijk handelen van groot belang is. Dit geldt voor operators die een chemische fabriek besturen, voor machinisten van hoge snelheidstreinen en voor treindienstleiders. Ook was ik betrokken bij interfaces waarbij het gaat om grote aantallen mensen die de interfaces gebruiken en waarbij de diversiteit in gebruikers groot is. Dit geldt voor treinkaartautomaten en reisinformatie.
Naar top.
| |
|
|
Een geluk in mijn werk was de samenwerking met opdrachtgevers, technici en ontwerpers die de waarde van de psychologie voor interface ontwerp inzien en die de psychologische wensen durfden en konden vertalen in techniek en ontwerp. Mede daardoor was het voor mij mogelijk deze 'ontwerppsychologie' te ontwikkelen.
Enkele van de hieruit voortgekomen interfaces staan in dit boek. Dat de interfaces vaak gerelateerd zijn aan vervoer komt niet doordat ik geen ervaring met andere interfaces heb maar doordat deze systemen gemakkelijk te begrijpen zijn en deze opdrachtgevers de psychologie veel ruimte gaven. Er zijn ook (her)ontwerpen van bekende Windows en Office vensters.
|
| |
Voor wie zijn de boeken bedoeld?
De kennis is bruikbaar voor de volgende groepen.
a) Ontwerpers van interfaces
De belangrijkste doelgroep vormen ontwerpers van interfaces. Na lezing van deze boeken vragen ontwerpers vaak: "En waar moet ik nu beginnen met het ontwerpen?"
Het antwoord is eenvoudig: "Achteraan; Deel VI, uitgangspunten." Als je de uitgangspunten niet expliciet maakt dan kun je bij elke ontwerpbeslissing discussie krijgen. Het hoofdstuk staat achteraan omdat mij verzekerd is dat een dergelijk hoofdstuk aan het begin voor velen een onneembare horde is. Het eerste boek begint simpel: "Hoofdstuk 1: Hoe groot moet een button zijn?"
Hebben de uitgangspunten een gewicht gekregen dan werk je het conceptuele model uit (systeemanalyse), vervolgens wat de gebruiker moet denken ('Deel V Ontwerp voor denken') en daarna de visuele en verbale vormgeving die daar bij hoort. Oh, ja, ergens aan het eind ook nog de invoer; 'Deel I Ontwerp voor bewegen' dus.
Deze methodologie is impliciet omdat het presenteren van psychologische kennis prioriteit heeft; dus bij het eenvoudige bewegen beginnen. Bovendien is ontwerpmethodologie een zaak van ontwerpers en niet van psychologen. Je kunt de boeken van voor naar achter lezen maar ook als naslagwerk vanuit
de index.
Naar top.
| |
b) Gebruikers
De boeken zijn bruikbaar voor professionals die zijdelings betrokken zijn bij de ontwikkeling van interfaces, bijvoorbeeld gebruikers die specificaties moeten leveren en die geleverde interfaces moeten beoordelen. Zij kunnen met deze boeken nauwkeurig omschrijven wat zij nodig hebben en beoordelen of de geleverde interface voldoet. Gebruikers zijn daarmee minder afhankelijk van wat technici, designers en toevallige ervaringen met oude systemen.
c) Managers en projectleiders
Managers van interface projecten kunnen met deze boeken beoordelen of de ontwerpers van hun projecten professioneel te werk gaan. Honderden voorbeelden maken duidelijk wat wel psychologisch doordacht is en wat niet.
d) Psychologen
Psychologen kunnen met deze boeken de kloof overbruggen die er is tussen de theoretische functiepsychologische kennis en de toepassing ervan bij het ontwerp van interfaces. Er is altijd een duidelijke link tussen psychologie en de voorbeelden in de boeken. Verder geven deze boeken aan welke variabelen men bij het doen van onderzoek onder controle moet houden en welke variabelen men moet onderzoeken. |
| Index |
A
aandacht
binnenkort, 116
geen, 116
niveaus, 116
Nu!, 117
sturen, 61
Te laat!, 118
aanpak constaterende
definitie, 747
visuele structuur, 165
aanpak construerende
definitie, 747
leerproces sturen, 552
aanpak elementeigenschap
definitie, 746
aanpak guerrila
definitie, 749
aanpak proces
definitie, 746
visuele structuur, 165
aanpak product
bij indelen van scherm, 165
de stelling ‘Formuleer kort en krachtig’, 203
definitie, 745
stimulus-response, 55
aanpak technische
algemeen programmeren, 218
definitie, 725
aanpassen
aan taakomstandigheden, 619
de term, 613
definitie, 611
geldigheid, 630
interface, 629
profielen, 637
recent gebruik, 666
supermarkt site, 652
aanpassen door gebruikers
‘Are you sure?’, 536
‘Tip of the day’, 541, 619
afwijkende statussen, 523
functies toetsen handhelds, 48
inhoud monitoring area, 619
interface taal, 240
kleur, 97
kolombreedte, 177
met integratie, 620
normen voor grenswaarden, 619
sorteerfunctionaliteit, 658
vaak gebruikte commands, 519
wat, 617
aanwijzen
de term gui, 87
naar entry, 582
ok, 46
abort, de term, 208
abstracties
definitie, 631
in de natuur, 631
in de wetenschap, 631
in het domein, 632
in interface design, 634
in interfaces, 632
van begrippen, 633
account, het woord, 715
achtergrond en diepte, 102
achtergrond, plaatje, 76
adressen
conceptuele structuur, 711
in lijstenmodel, 710, 711
invoeren, 51, 521
advanced, de term, 665
a-en, 666
afkortingen, 578
alfanumeriek, definitie, 77, 236
algoritmen
definitie, 543
invoer, 23
leren, 626
ontwikkeling, 583
passen mensen niet, 627
tabellen, 683
analoge presentatie, 82
analoog
definitie, 77
tekst, 81
animatie
definitie, 127
annuleer zie cancel.
anticiperen
bij lezen, 75
saldobeheersing, 596
think ahead, 520
view ahead, 520
voortgangsbeheersing, 531
work ahead, 52
applicatie
de term, 208, 210
onafhankelijk, 240, 241
Are you sure?, 536, 596
area’s
afmeting, 196
clickable, 15
afmeting, 15, 16, 18
afmeting screen buttons, 17
definitie 87, 87
monitoring
definitie, 522
geluid, 188
toon actieve
profielen, 637
toon af te maken
processen, 536
toon afwijkende
status, 522
toon
geheugensteuntjes, 522
toon te completeren
info, 51
toon
voortgangbeheersing, 533
toon werkende
processen, 129
plaats ok-button, 46
windowbeheersing
definitie, 46
expert level button,
562
plaats cancel
button, 47
artificiële intelligentie zie intelligentie.
associatieve economie, 621
audiogrammen, 193
auto
colour, de term, 613, 624
completion, de term, 613, 624
correct, de term, 613, 624
execute, de term, 624
format, de term, 613, 624
text, de term, 624
automatisch
de term, 624
automatische handelingen
’Are you sure’, 537
bewegen, 575
op knop drukken, 123
waarnemen, 576
wizards, 545
automatisering
door gebruikers, 546
B
back-up, 665
banners
beheersing, 199
dynamiek, 128
lopende tekst, 130
bars
de term, 635
basket, de term, 210
beeldschermen
beperkingen, 620
dansende, 198
donker of licht, 65
drukke, 135, 164
duidelijke, 57
gebruikersfouten, 648
hoeveel per gebruiker?, 162
leesbaarheid, 122
ontwerp, 737
overzichtelijke, 57, 161
plaatsing, 123
zwart-wit, 75
beeldtalen
aanpasbaar, 240
grafieken, 237
hersenfuncties, lokalisatie, 77
structureren, 231
voor stroomafnemer neer, 238
begin-links-boven-ridders, 156
beheersing
aandacht, 116
banner, 199
betrouwbaarheid, 609
betrouwbaarheidsindicatie, 609
bevestiging, 191
database, 627
doelen, 601
geluid, 188
leerproces, 582
leren van vakinhoud, 583
linken, 621
project, 121
recency, 609
saldo, 596
spam, 199
stop, 534, 536
update, 609
voortgang, 531, 534
window zie area window.
beleving, 737
definitie, 730
beslissen, 587
betekenisvolle invoer, 516
betrouwbaarheid
beheersing, 609
bij aankoop, 592
content, 607
functionele, 605
interface, 607
naam, 217
profiel, 718
psychologisch, 607
recency, 609
technische, 605
tonen, 608
wachttijd, 532
bevestigen
beheersingsfunctionaliteit, 191
helderheid bevestigingsvraag, 123
bevestigend formuleren, 223
bewegen
zie dynamiek.
bits, 589
black box, 745
blauw
betekenis, 108
diepte zien, 101
leesbaarheid, 99
voor link, 573
waarneembaarheid, 98
blikveld, 155
blind
clicken, 16, 34
invoeren, 47, 620
lezen, 176
toetsen vinden, 17
typen, 25, 520, 563
blinking
zie dynamiek.
booggraden, 59
bovenkast
zie hoofdletters.
break, de term, 208
bundel, term, 209
buttons
cancel, 46
down, 36
mep, 538
metafoor, 15
ok, 191
ontwerp, 574
reageer, 728
start, 668, 681
up, 36
voor letters, 16
C
cancel
alternatieven, 682
button, 46, 47
definitie, 518
overbodig, 682
centreren
gebruik, 174
lopende teksten, 176
chipkaarten, 622
chromatische aberratie, 101
click here
formele term, 221
vormterm, 222
clinische psychologie zie psychologie.
close, de term, 208
code, de term, 208, 623
cognitieve engeneering, 737
combiconen, definitie, 237
commando’s
afsluiting, 519
de term, 208
definitie, 635, 691
dimensie, 714
gebruikers, 626
historie, 525
matrix, 691
pictogram, 625
start, 519
stop, 534
tabel, 683, 714
user, 625
woord, 625
common
user access, 38, 684
common, de term, 665
compatibel zie overeenkomstig.
computeranalfabeten, 677
concept-verschijnsel ratio, 631
configure, de term, 208, 613
consistentie
help, 578
liever niet
altijd hoofdmenu
tonen, 573
ctrl-c voor cancel,
518
frequent i.p.v.
alfabetisch, 519
link onderstreept
lichtblauw, 573
tussen personen, 573
motoriek, 575, 577
rechthoekige windows, 196
ridders, 197, 519, 567, 571, 573, 575
waarnemen, 576
constaterende aanpak zie aanpak.
construerende aanpak zie aanpak.
context gevoelig, 557
contrast
definitie, 121
licht of donker, 65
zie beheersing.
cui, command user interface, 87
cultuur
denken, 585
historie, 548
kleurgebruik, 115
oogroute, 155
overleven, 71
volgorde, 151
werkelijkheid, 585
customer intimacy, 621
customize, de term, 613
D
database integriteit, 50
data-ink ratio, 589
dataland, 698
datum
invoeren, 38, 51
jaartelling, 594
presentatie, 72, 198, 630
relatieve invoer, 595
relatieve presentatie, 594
denken
definitie, 587
en-denken zie
denken, of-denken.
jaar-denken, 608
nu-denken
definitie, 594
neemt toe, 608
of-denken
abstraheren, 631
afsluiten command,
519
algoritmisch en
parallel, 545
beeld of tekst, 642
definitie, 52, 723
design versus
efficiëntie, 736
emotie, 735
gebruikers, 728
nieuwe technieken,
52
pictogram of tekst,
81
taalkeuze, 681
tekenafmeting, 568
toets- of voice
input, 29
uitsluitendheid, 658
woordvolgorde, 235
parameter, 592
product, 592
rationeel, 156
zwart-wit, 658, 725
design
als dictatuur, 725
als uitgangpunt, 736
definitie, 736
efficiency, 736
for all, 737
kleur, 121
psychologie, 570, 736
uiterlijk, 57
desktop
2-dimensionaal vlak, 682
commando’s, 660
definitie, 648
indelen, 169
metafoor, 585, 648, 725
ordening, 666
structuur, 691
dialog, de term, 208
diapositief, definitie, 121
digibeten, 677
digitaal, definitie, 77
digitale presentatie, 82
dimensies
1-dimensionaal, 166
2-dimensionaal, 174
ordenen van kennis, 557
werkelijkheid, 174
dimmen
de term, 90
definitie, 89
niet voor niet-actief, 554
wel voor hoger expert level, 555
directory, de term, 210
dodemansknop, definitie, 109
domme
gebruikers, 550
double click
harde toetsen, 33
screen button, 33
download time, 604
dummies
interfaces voor, 615
wizards, 543
duurzaamheid, 593
dynamiek
aantrekkelijk, 129
definitie, 127
helderheidscontrast, 132
meerdimensionaliteit, 697
niet voor
(lopende) teksten,
130
tonen beweging, 129
tonen van ‘wacht’,
130
tonen van richting,
128
tonen werkende
status, 129
verandering van plaats, 133
wanneer wisselen, 132
wel voor
beheer database, 51
complexe onzichtbare
processen, 131
E
één-druk-op-de-knop-ridders, 19
electronisch winkelen, 32
element links, 622
elementen, definitie, 24
emotie
focus van oude marketing, 734
effect op gedrag, 734
kleur, 97
end, de term, 208
en-denken
zie of-denken.
enquêtes
zie vragenlijsten.
enterprobleem, 519
ergonomie
als uitgangspunt, 737
definitie, 737
focus van, 723
normen, 58
presentatie meterstanden, 601
tijd analoog/digitaal, 82
erp, 56
errors zie foutmeldingen en aandacht.
etcs, definitie, 115
exit, de term, 208
experience
zie beleving.
exploratief leren, 552
F
F1 voor help, 573
fall back
definitie, 38
onbetrouwbaarheid, 603
voor aanwijsmiddelen, 38
faq, definitie, 542
fatsoensridder, 554
favourites, de term, 665
field, de term, 623
Fitt’s law, 15
fixatie
gebied
afmeting, 145, 171,
174
capaciteit, 75
letters, 75
lezen, 78
lezen, 78
zoeken, 67
flash
definitie, 127
flicker, definitie, 127
fonts
gebruik, 137
onderstrepen, 75
proportionele, 74, 75
schreven, 75
show off met, 111
staarten, 75
vollopen, 90
wit, 102
fouten
invoer, 28
foutmeldingen
definitie, 49
illegal data, 49
plaats van, 147, 148
toelichting, 558
frequency of use zie gebruikfrequentie.
fun
supermarkt, 719
fuzzy logic, 627
fysiologische drempels, 58
fysiologische regeling, 599
|
G
gallery, de term, 209, 210
gebruikers
acceptatie, 530
beginner, 645
betrekken, 727, 732
complexe systemen, 574
definitie, 744
ervaring
computergebruik, 658
expert level, 22
filenaam, 149
foutmeldingen, 148
leerplafond, 706
niet stom, 677
niveau, 614
slimme, 550
hulpbehoevend, 540
kennis voor, 11
mening als uitgangspunt, 727
normen beoordelen, 569
plaats t.o.v het scherm, 123
profiel, 636
programmeren door, 642
programmeren met gui, 625
taken, 612, 648
termen laten kiezen, 661
toekenners, 718
wachttijd, 531
gebruikersprogrammering, de term, 625
gebruikfrequentie, 665
a-en en x-en, 666
gebruikrecentie
de term, 666
geel
betekenis, 117
waarneembaarheid, 98
gehandicapten, interfaces voor, 615
geheugensteuntjes, 521
geïntegreerde displays, 152
geluid
beheersing, 188
uitzetten, 188
volume, 188
geografie, 671
filekaartje, 674
in de hersenen, 672
invoer, 673
kleur in kaarten, 107
metrokaart, 673
toporidders, 672
Gestaltpsychologie zie psychologie.
getallen
kleur, 105
leesbaarheid, 71
onthouden, 527
presentatie, 71
vergelijken, 147
voorloopnul, 72
gevaar en rood, 99
gouden plank, 148
grafieken
kaders, 171
lijn, 172
maken, 545
staaf, 171
grafische user interfaces zie gui.
grafische vormgeving, 70
grijs
gebruik, 110
opties, 554
groen
aandacht, 116
betekenis, 114
waarneembaarheid, 98
group, de term, 209
gsms
geluid uit, 522
invoeren, 47
invoeren telefoonnr, 619
passwords, 528
tonen ontvangst, 107
voor machinisten hsl, 242
gui
definitie, 38
nadelen
geen .bat files, 628
beperkt grafisch, 86
inferieure
communicatie, 88
meer mentale
belasting, 88
niet tabellarisch,
691
weinig variatie
vormen, 86
onveranderlijkheid, 725
voordelen
invoeren positionele
relaties, 21
verticale help, 562
zinnen, 232
H
hand helds
één-handig bedienen, 46, 47
geluid, 190
invoer van data, 26, 27
multiple click, 33
plaats, 47
taakomstandigheden, 14
handelingspsychologie zie psychologie.
helderheid
niet voor
onmogelijke opties,
93
onveranderde
informatie, 94, 95
opvallendheid, 124
verloop, 95
wel voor
kwantitatieve
informatie, 106
helderheidscontrast
in het donker, 102
leesbaarheid, 122
niet voor
actuele rubriek, 126
regelmarkering, 125
omgekeerd, 121
wel voor
bevestigingsvraag,
123
geheugensteuntjes,
126
herinnering
bevestiging, 192
zoekingangen, 170
help
contextgevoelig, 557
definitie, 540
desk, 546
desk, functie, 582
F1-toets, 573
menuoptie, 557
hertz voor dynamiek, 131
heterogene termen, 211
heuristieken
definitie, 628
invoer, 23
leren, 562
tabellen, 683
hibernating, 681
highlighted, de term, 90
highlighted, definitie, 89
hindsight test
personal assistant, 548
post-its bruikbaar?, 522
hint voor password, 529
history
de term, 666
tonen, 525
hold, de term, 208
home page
aanduiding, 239
achterhaald, 680
afbeelding ingang, 652
entry en selectie, 23,148
functie, 622
van morgen, 680
home row
cijfertoetsen in een blok, 43
invoersnelheid, 33
van de ogen, 78
homogene termen, 211
homoniemen, 218
hoofdletters
gebruik van, 236
leessnelheid, 74
voor woorden, 74
horseless carriage syndrome, 646
hot, de term, 665
hybernating, 668
I
icons
zie pictogrammen.
implementatie, 582
incidenteel leren, 582
indeling
zie structurering.
informatie-overload, 140
informationele psychologie zie psychologie.
inkt–informatie ratio, 136
inspringen, gebruik van, 181
instructionless learning, 552
integratie
geschiedenis, 620
hoe, 621
koelkast die melk bestelt, 620
intelligentie
artificiële, 591
artificiële, 549
definitie, 587
interpreteren, 607
definitie, 624
type variabele, 662
interactie
overbruggen ontbreken kennis, 553
psychologische, 540, 553
interactief
media, 553
niet met piep, 553
psychologisch, 553
interdisciplinair, 216
interface
definitie
huidige interfaces,
232
input-output, 53, 55
mmi, 54, 737
wwd.-zlfstgnw., 232
internetstemmen, 32, 597, 617
intervalstructuur, 668
inverse presentatie, definitie, 121
invulrubriek, 150
J
jaar-denken
zie denken.
jokers, 623
jongeren
hebben cancel nodig, 682
K
kaartenbakmetafoor, 168
kaders, 170
kiss, 588
kleuren
blinden, 103
defecten, 103
design, 121
dynamiek, 132
emotie, 97
gevoeligheid, 98
niet voor
achtergrond, 110
gsm-ontvangst, 107
hoeveelheid regen,
107
maximale snelheid,
107
pictogrammen, 109
vertraging, 106
wachttijd, 107
rekening houden met defecten, 103
rood voor gevaar, 99
verzadiging, 100
wel voor
’te laat!’, 118
aandacht binnenkort,
117
aandacht nu!, 118
beheer
bankrekeningen, 114
interpretatie, 112
temperatuur, 108
Windows, 119
klok en dynamiek, 128
knipper
zie dynamiek.
knoppentraining, 583
kortetermijngeheugen
’are you sure’, 537
capaciteit, 515
definitie, 514
denken, 538
geluid, 188
invoer, 516
langetermijngeheugen, 515
presentatie, 126
taal, 526
tabellen, 524
visueel vergelijken, 146
waarnemen, 521
kunstmatig
zie artificieel.
L
landkaarten
zie geografie.
landschaporiëntatie zie portret.
langetermijngeheugen
definitie, 514
Latijnse schrift, 77
lay-out, 70
lcd-schermen en helderheidscontrast, 123
leerpsychologie zie psychologie.
leesbaarheid
helderheidscontrast, 122
taakomstandigheden, 65
visuele afstand, 144
vuistregel, 64
leesbaarheid
afmeting, 63
leeszaal, de term, 210
leren
exploratief, 552
incidenteel, 582
interferentie, 518
plafond, 706
tijd, 706, 707
trial and error, 552
less, de term, 665
letters zie hoofdletters en fonts.>
levensbeschouwing, 718
levertijd, 593, 607
licht, uitstralend, 90
lichtsterkte, 89
lijsten
definitie, 657
één regel per element, 182
inspringen, 181
lengte van, 179
orthogonaal, 684
presentatie, 166
structureren, 660
tabellen, 684
voor meerdimensionaliteit, 708
links
beheersing, 621
file elements, 621
format, 16
het begrip, 636
in spreadsheets, 621
internet file elements, 622
portal, 574
presenteren, 573
updaten, 621
list, de term, 209
logica
denken, 585
fuzzy, 627
ridders, 653
zie structuren.
logo’s, 66
lopende tekst, 130
luminantie, 89
lusabacus, 709
lymbische systeem, 197
M
mab-blokken, 708
macro
de term, 208, 210, 625
record, 629
mandje, de term, 209
marketing
als uitgangspunt, 734
bediening, 713
doel, 734
nieuwe
aanpak, 720
taken, 621
aanpak, 719
betrouwbaarheid
verbergen, 608
focus van, 623
niet bij element
linking, 622
ontmaskering, 750
post its, 521
psychologie, 592
psychologie
verbergt informatie,
594
verbergt zijn
doelen, 203
psychologie, 713
wachttijden, 530
master zie interface definitie.
mean time between failure, 607
meervoud, 208
mentale belasting
betrouwbaarheid, 603
meten, 590
overbelasting, 199
menu’s
command, 563
Cooper, 661, 666
de term, 208, 210, 635
definitie, 675
invoer met eerste letter, 517
kanttekeningen, 635
lijsten, 245, 713
matrix, 683
maximaal 7 opties, 136
met cijfers, 516
metafoor, 585, 645
psychologie, 675
ridders, 676
ridders, 677
start, 660
waar plaatsen?, 161, 162
metaforen, 647
’is mistake’, 549
auditieve, 643
balk, 635
computer voor denken, 591
denkpsychologie, 646
desktop, 648, 725
input-output, 54
leerpsychologie, 645
loket op scherm, 701
pictogram, 643
prullenbak voor delete, 646
ridders, 644
ruimtelijke, 699
termen, 216
toneel voor scherm, 183
virtual reality, 652
werkelijkheid
dynamiek en werkende
status, 129
dynamiek voor
beweging, 129
kaartenbak, 168
knoppen voor
screenbuttons, 15, 170
window, 635
winkelwagen, 650, 710
wizards, 543
mismatches
bij buttons, 149
bij visuele identificatie, 146
visueel, 151
in dit boek, 735
marketing, 734
mtbf, 607
N
navigatie
perfecte, 669
problemen, 659, 661
problemen door complexiteit, 675
Nederlandse termen, 227
negatieve polariteit, definitie, 121
neo-cortex, 734
niet-psychologisch
‘ok’ op dezelfde plaats, 38
de stelling
´Spraakherkenning is
de oplossing voor invoer´, 29
‘De indeling moet
logisch zijn, 653
‘Een plaatje omdat
het moet.’, 81
‘Een plaatje zegt
meer dan 1000 woorden’, 640
‘Keep It Stupid
Simple (kiss)’, 588
1‘Met één druk op de
knop’, 19
info daar waar ruimte is, 143
landkaart voor presentatie, 672
verwarren visuele afstand en visuele diepte, 143
nominaal, 658
normal, de term, 212
normen
afmeting van clickable area’s, 14
afmeting van toetsen, 14
en theorie739, 739
kerkhof, 573
sjoemelen, 598
voor
begrijpen, 568
consistentie, 568
helderheidscontrast,
122
leren, 568
ontwerpers, 568
techniek, 569
tekenafmeting, 58,
64
nu-denken
zie denken.
numerieke presentatie
betrouwbaarheid, 608
nummerherkenning, 51
nummers voor identificatie, 516
O
of-denken
zie denken.
office, de term, 210
ok
als afsluiting, 519
de term, 218
met morse, 33
niet ok, 218
plaats ok-button, 45, 47
omgekeerd helderheidscontrast, 121
onbeleefd
de term ‘help’, 540
een reageerknop, 729
eerst irrelevante info tonen, 531
illegal data, 49
it is inquisitie, 725
piep bij fout, 553
onderkast
zie bovenkast.
onderstrepen, 75
onderzoek
A-B vergelijking, 736
onderzoek doen is lastig
effect geïntegreerde displays, 154
foutkans bij getallen, 527
toetsenborden vergelijken, 35
vragenlijsten, 729
ongedaan
maken zie undo.
ontwerpfouten
possible-probable trade off,
536
vluchten in
biometrische
identificatie, 527
exploratief leren,
552
usability geen
oplossing, 738
ontwikkelingspsychologie zie psychologie.>
oogbeweging zie oogroute en oogsprong.>
oogfixatie
duur, 132
info binnen oogfixatie, 152
ooghoek, 145
ooglens, 102
oogopslag
zie oogfixatie.
oogroute
definitie, 155
lezen, 146
onderzoeksresultaten, 155, 736
registratie, 152
welke, 158
oogsprongen, 198
opdracht
zie commando.
opleiding
ergonomie, 589
leerpsychologisch model, 582
psychologen, 747
weinig, 513
options, de term, 613
opvallendheid
beperken, 115
helderheidscontrast, 124
kleur, 115
rood, 99
structuur, 165
tekst en beeld, 81
vergelijking, 60
visuele afstand, 144
zoekingang, 170
oranje
aandacht nu, 115, 118
organiser, 47
oriëntatiebasis, 552
ouderen
cancel, 682
leesbaarheid, 65
slimmer dan jongeren, 556
speciale interfaces, 615
verschil met jongeren, 544
overeenstemmingstest
interfaceontwerptheorie, 655
|
P
paginawisseling, automatisch, 160
panel, de term, 210
parallel werken
bewegen
bij entry, 26
invoer en praten, 30
invoer en uitvoer in
1 overzicht, 55
motorische functies
tegelijk, 52
denken
denken versus leren,
545
grafiek maken, 545
in de natuur, 676
liever dan
sequentieel werken, 627
tabellen, 683
geheugen
bij typen, 563
niet bij algoritmen,
543
waarnemen
aandacht, 61
linksboven beginnen,
156
passwords
geheugen, 527
letters en cijfers, 37
letters en cijfers niet doorelkaar, 37, 38, 39
vergeten, 528
wanneer vragen, 521
pause, de term, 208
persona, definitie, 664
personal assistant
definitie, 547, 612
leerpsychologisch, 549
personaliseren, de term, 611, 612
persoonlijke verschillen, 614
pictogrammen
combiconen, 237
kleur, 101, 109
overschatten van de duidelijkheid, 641
ridders, 641
taalonafhankelijk, 79
tekst, 564
verbaal label, 643
piep, 554
bevestiging, 118
niet
na de ramp, 118
wel voor
bevestigen, 118
kijk nu even, 117
pixel – informatie ratio, 136
politici, ontmaskering, 750
portal
de term, 210
vormgeving links, 574
portret
of landschap, 46, 183
wanneer, 162
positieve polariteit, definitie, 121
post it, 521
Press any key, 17, 26
prijzen
bepalers, 593
berekenen, 619
nu, 593
presentatie, 71, 125
prijslijst, 524
procesaanpak
zie aanpak.
productaanpak
zie aanpak.
profielen
definitie, 636
eisen, 637
reizigers, 719
supermarktklant, 719
program, de term, 210
prompt, de term, 208
prullenbak, 646
psychologie
algemene, 615
als uitgangspunt, 743
clinische, 743
functiepsychologie, 615, 743
Gestalt, 163, 736
handelings, 552, 601
help, 552
informationele, 589
ontwerp, 10
ontwikkelings, 743
ridders, 723, 749
sociale, 743
stimulus-respons
denken, 54, 676
taal, 577, 677, 711
techniek, 725
pui, pointer user interface, 87
Q
queries, 627
R
radiobuttons, 150
ratio structuur, 669
reageerbutton, de functie, 728
reality
cognitieve of geografische, 672
virtual, 700
recency beheersing, 609
reconstructie test
voor muis, 47
record functie, 629
reflexen
cultuur, 156
definitie, 127
historie, 734
overleven, 676
verdediging, 128
religie, 718
response tijden zie voortgangindicator.
resultaten, de term, 220
resume, 681
return sweep
centreren, 176
definitie, 146
regelbreedte, 183
reverse presentatie, definitie, 121
reverse video, definitie, 121
ringtonen, 192
rood
betekenis, 104, 108, 114, 118
diepte zien, 101
gebruik, 118
leesbaarheid, 99
niet voor menuteksten, 99
waarneembaarheid, 98
rsi
aanwijzen, 25
entry en selectie, 22
negeren, 725
onvriendelijk
’ok’ met toetsen, 46
clickable area, 16
de term, 225
eerste letter
invoeren, 517
entry met selectie,
29
my-en, 613
stimuleren
letterinvoer, 582
tabs met
toetsshortcut, 37
toetsenbord-muis, 32
vormgeving van link, 16
ruimtesparen
geen toelichting in tabel cel, 524
waarnemen
links en rechts
uitlijnen, 177
onnodig groot, 66
pictogram gebruiken,
169
selecteren met
toetsen, 169
smalle kolom
vooraan, 151
variabele
celafmeting, 196
window versmallen,
169
woorden afbreken,
169
woorden afkorten,
169
rustige-schermen-ridders, 135
S
scannability, 203
schaduweffecten, 79
schreven, 75
script, de term, 623
scrollbar, 36
set point, 601
set, de term, 209
settings, de term, 613
show off
definitie, 138
met
kleur, 110
koelkast die melk
bestelt, 620
meer dimensies, 702
persoonlijke aanhef,
612
pictogrammen, 640
realistische
personal assistants, 550
show off met
fonts, 137
sleep, 668, 681
sociale psychologie zie psychologie.
sorteren
functionaliteit, 690
tabellen
spam
beheersing, 199
beperken, 720
spiegeling, 123
spraakinvoer zie voice-input.
staartletters, 74
standard, de term, 212
start
button, 156, 666, 668, 681
configureren, 614
de term, 208
menu, 660
menu Windows, 519
toets Windows, 519
van applicatie, 520
status bar, de term, 210
stimulus-response psychologie zie psychologie.
stm zie kortetermijngeheugen.
stoommachine automatisering
definitie, 32
elektronisch winkelen, 651
internetstemmen, 597
met één druk op de knop, 19
stop
beheersing, 536
de term, 208
functionaliteit, 535
stress, kortetermijngeheugen, 515
stroboscopische beweging, 133
structuren
alfabetisch, 691
gelijke afstand, 668
hiërarchisch, 675
interval, 668
logische, 150, 653, 658
ratio, 669
recentgebruik, 692
suites, 622
symbiont, 698
synoniemen
bij invoer, 28
gebruik, 205
system alive, 534
T
taakbalk
aandachtsturing, 141
afmeting van buttons, 18
metafoor, 645
niet uitsluitend, 660
ordening, 666
versus monitoring area, 522
taakomstandigheden
aanpassen, 616, 619
afmeting van clickable area, 14
invoer, 29
leesbaarheid, 65
taal
artificial restricted language, 240
beeld, 244
commando, 87
formeel, 221
inhoudelijk, 222
keuze, 85
pictogrammen, 79
vreemde, 79
taalpsychologie zie psychologie.
tabs
de term, 635
gebruik, 174
horizontaal of vertikaal, 168
voor meerdimensionaliteit, 702
taken
aandacht, 61
aanpassen, 616, 649
algoritmische, 542
als interface ontwerp dimensie, 715
computergebruiker, 649
data entry, 717
databeheer, 717
gebruikers, 612
geografie, 674
hoeveelheid informatie, 136
identificatie, 60
neventaken uitvoeren, 52
oogsprong, 157
opmerken, 147
opvolgend presenteren, 667
repeterende, 625
structureren, 543
taak afhankelijke applicatie, 241
vergelijken, 184
visueel vergelijken, 146
visueel zoeken in lijsten, 166
visueel zoeken, horizontaal of vertikaal, 167
visuele identificatie, 146
volgorde, 664
zoeken, 60, 184, 690
talk ahead, 521
techniek, 725
de vraag ‘Wat is de maximale repsonstijd?’, 530
een menu als interface, 675
hoofdletters gebruiken, 74
rechthoekige vlakken, 195
voorloopnullen gebruiken, 72
tekenafmeting, 63
telefoonnummers, 529
templates, 545
templates, de term, 210
testen
gebruikers, 732
hindsight, 660
leerpsychologisch model, 582
overeenstemming
interfaceontwerp
theorie, 655
quick voor visuele structuur, 165
reconstructie
anatomische muizen,
47
velotype, 44
think ahead, 520
tijd
analoog/digitaal, 82
presentatie, 82
presentatie van, 83
Tip of the day, definitie, 541
toetsen
afmeting, 14
any key, 17
dode, definitie, 20
geluid, 189
meta-toetsen, 20
short cuts, 517, 574
toetsenborden
akkoordtoetsenbord, 26
alfabetisch, 45
Dvorak, 34
i.v.m. alfabetisch,
45
snelheidsvergelijking,
25
en voice-input, 29
press single key’, 26
qwerty
cijfertoetsen, 42
cijfertoetsen, 43
definitie, 13
indeling van
toetsen, 44
snelheidsvergelijking,
25
vergelijking Dvorak,
34
versus alfabetisch,
45
Velotype
i.v.m. alfabetisch,
45
snelheidsvergelijking,
25
toggle, definitie, 55
tool bar, de term, 208
tooltip, 560
toon zie
piep.
topografie
zie geografie.
trend tonen, 526
triple click, 33
tui, tekst user interface, 86
typen
ahead, 520
ahead bij wachttijd, 534
blind, 25, 520, 563
leren, 563
met 10 vingers, 520, 637
parallel werken, 563
telefoneren, 581
U
uitgrijzen
zie dimmen.
uitlijnen
links en rechts, 176, 177
ruimtesparen, 174
uitstralend licht, 65
undo
‘Are you sure?’, 536
stopfunctionaliteit, 536
update
beheersing, 609
betrouwbaarheid, 604
momenten, 609
usability
als oplossing, 745
de term, 737
en normen, 739, 739
en psychologie740, 740
lab of gewoon pen en blocknote739
labs, gebruik, 728
technische benadering 741, 741
user centered design, 737
Uw mening. de functie, 728
V
veiligheid
geheugenvriendelijkheid, 526
profiel, 718
Velotype
zie toetsenborden.
vensters
zie windows.
verkorten
cijferinvoer, 576
commando menu’s, 563
definitie, 562
leren optellen, 563
leren typen, 563
menu naar commando, 519
motoriek, 575
naar pictogrammen, 564
tooltip, 561
visuele afstand, 151
wizards, 545
woorden, 218, 239
verpersonaliseren
eigennamen voor applicatienamen, 221
verversingsfrequentie, 132
vet, 89, 91
vet zie
helderheid.
view ahead, 520
virtual reality
definitie, 700
electronic banking, 700
is in, 652
versus cognitive reality, 697
visuele afstand, 143
visuele afstand, definitie, 155
visuele diepte, 143
visuele illusies, 55
voice-input
als oplossing, 29
i.v.m. typen, 564
neven taken, 52
pictogrammen, 87, 642
talk ahead, 521
voor positionele relaties, 52
voorloopnul, definitie, 72
voortgangindicator
kleurgebruik, 107
ontwerp, 84, 531
pictogram, 641, 642
Press any key, 17
tonen wachttijd, 130
verkleinen, 533
vooruit
zie anticiperen.
vorm, definitie, 69, 70
vragenlijsten
gebruik, 728
meten van werkdruk, 590
voor gebruikers, 729
W
wachttijden zie voortgangindicator.
wachtwoorden
zie passwords.
watermerk, 76
webcam, 190
werkgeheugen zie kortetermijngeheugen.
wild card, 623
windowbeheersing zie area’s windowbeheersing.
windows
beheersingarea, 562
breedte, 619
de term, 635
hoeveel tegelijk?, 161
indeling, 671, 672, 691
psychologie, 682
volgende, 33
winkelwagen, 32, 650
wit
gebruik, 102, 110
in lijsten, 169
leesbaarheid, 102
regels, 179
voor achtergrond, 132
voor tekst, 132
waarneembaarheid, 102
witregels, 179
wizards
definitie, 542
leren, 542
nadelen
geen abstracte
handelingen, 545
geen recovery, 544
geen regels
formuleren, 626
geen verkorting, 545
woord – informatie ratio, 203
word completion, 28
work ahead, 520
X
x-en, 666
x-hoogte, 64
Z
zandlopers zie beheersing voortgang.
zevensegmentstekens, 70
zoeken
algoritmisch, 23
beelden, 642
cognitief, 81, 170
commando, 692
commando’s, 94
definitie, 547
desktop, 649
door sorteren, 690
drie-dimensionaal, 698
duur, 661
efficiëntie, 668
grote afmeting voor ingang, 67
heuristisch, 23
historie, 525
in woorden/pictogrammen, 642
ingangen perifeer zichtbaar, 175, 181
ingangen presenteren, 170
ingangen, definitie, 61
lijn, 176
lijst met filenamen, 572
lijsten, 657
menu opties, 563
opdrachtvenster, 525
parameters, 526
plaatsnamen, 673
resultaten, 688
richting, 166
starten, 690
supermarkt, 719
tijd, 177
toetsen, 563
visueel, 45, 81
wild character, 623
window voor, 94
zoekingang, 663
zoekingang, definitie, 61
zwart
gebruik, 110
voor achtergrond, 132
voor tekst, 132
|
|
Auteur |
Leonard Verhoef ontwikkelde zich van een psycholoog die het menselijk denken onderzoekt
naar ontwerper van 'ultimate psychologisch verantwoorde' interfaces;
apparaten voor nu en voor in de toekomst.
Naar top.
| |
|
|
Statistieken |
Deel 1 heeft 245 pagina's, 257 voorbeelden, meestal met een kleurenafbeelding van een scherm.
Deel 2 heeft 250 pagina's, 230 voorbeelden, ook met een kleurenafbeelding.
De
index van boek 1 en 2 omvat meer dan 1300 verwijzingen.
Inmiddels zijn er meer dan 300+300 exemplaren verkocht.
Naar top.
|
|
Bestellen |
Boek 1 kost € 37 en boek 2 kost € 40 (inclusief 6% btw).
De verzendkosten zijn € 3,50 per zending.
Bestellen per email. Bevestiging van de bestelling krijgt u per email.
De boeken worden meestal binnen 24 uur per post verzonden met een rekening.
Naar top.
|
|
Voorbeelden zoals
deze aan de orde
kunnen komen.
What is after this kind
of graphs?
(www.gapminder.org)
This?
Yes, it is after.
Yes, it is futuristic.
Has it future?
Probably not
because ...
New, yes.
Futuristic: no,
more than
20 years old.
Has it future?
Certainly yes
because ...
What about this?
Why tell these 20
year old
character smileys ...
... more than
today's smileys?
How much information
can be in one of
these smiley?
Would this make
a better speedometer
than the
traditional one?
And this one?
And this one?
Speed and
safety information
for high speed train
drivers.
The one now standard.
(ETCS).
What is a problem?
Why the designer
made this error?
15 requirements
for “are you sure?“
How many
requirements meets
this window?
A traditional window
and tabs, what is
the psychological
evaluation of
this kind of windows?
One way to order files.
Another way to
order files
Which one is best?
Why?
Train ticket vending
(Netherlands Railways).
It looks like a menu.
However,
no hierarchical steps.
What is the structure?"
Which button is there
to help whizzkids
and it-specialists?
What is better?
Horizontal menu?
Vertical menu?
What are advantages
of the latter?
The Word main menu,
what is an alternative?
Not using other words
of course but...
How to present
tracks and platforms?
This way?
Or this way?
Why most travel
planners are no
planners?
Probably
h's got new
software
for his birthday.
What is better
in this case?
Portrait ...
...landscape?
Why is this
a perfect design?
Why is this
a perfect design?
Why does the eye
like pie charts?
Why do brains
not like them?
And why brains
liked this one?
Hmm, the desktop.
What is the visual and
conceptual structure
the inventers had
in mind?"
Hmmm, another
metaphor
Tape recorder
for printer.
Good idea?
Use of colour,
much ado
and discussion mostly.
Not on how to use it
for drivers of European
highspeed trains
(ETCS).
Can a dancing
paperclip solve
userunfriendlyness?"
Why not?
Gray out, should not
mean not available,
of course.
What is the difference
between a calender
on paper and
on a screen?
Graphics used to present
housestyle.
(Source: Original version
OECD 2009).
Same table,
no graphics used
Same table,
graphics used to present
content.
(Source Verhoef).
One variable, six parameters, 233 milliseconds perception time.
Impossible figure.
Impossible figure
made possible, how?
(The effect might not
be visible
on your screen.)
What is impossible
in these type of graphs
How to make is possible?
To top of this list
|
