|
Human Efficiency Leonard Verhoef. Contact | voor |
interface & web
public transport
toekomst
| met | als |
|
Handvriendelijkheid van handhelds, column
|
Leonard Verhoef Eerste versie juli 2009, Computable, ICT topics, internet/opinie: Interfaces steeds gebruiksonvriendelijker Laatste inhoudelijke verandering: maart 2010. |
| Handvriendelijk vasthouden |
Het woord ’handheld’ betekent: ’om in de hand’ te houden. Het woordje ’held’ is echter wat misplaatst want handhelds lijken gemaakt om uit de hand te vallen. De kaarsrechte vormen volgen de krommingen van de hand niet. Het gladde oppervlak geeft geen grip. Als je fietst of auto rijdt is een gevallen handheld ook onveilig. Een handheld valt meestal op één van zijn vier hoeken. Zelfs duurdere handhelds hebben op de hoeken geen beschermend rubber om de schade te beperken. Deze tekortkomingen gelden ook voor de geprezen Iphone van Apple. ![]() Handonvriendelijke handheld. De rechte en gladde vormgeving maakt dat deze handheld gemakkelijk uit de hand valt. Bron: Iphone van Apple, omstreeks 2009. Naar top. |
In de prehistorie wisten ontwerpers hoe een hand er uit zag. De vuistbijl past goed in de hand van de gebruiker. De oude telefoonhoorn ligt ook goed in de hand. Wanneer hij toch de hand ontglipt, dan remt een draadje de val.![]() Een handvriendelijke vuistbijl. De ronde en ruwe vormgeving maakt dat deze vuistbijl goed in de hand ligt. Bron: omstreeks 100 000 jaar v.Chr. Een handschoen toont de vorm van een hand. Geef een marsmannetje een handheld en vraag hem de hand die er om moet te beschrijven. Hij zal komen met een sleuf die wij gebruiken om bankpassen in te steken. Knijp in een stuk klei en geef dat aan de marsman. Vraag hem weer de hand te beschrijven en hij maakt de vorm van de hand perfect na. Gebruik de ontwerper dat stuk klei daarna als model voor een handheld dan krijg je een handheld die de hand niet ontglipt omdat deze goed ’gehand’ is . Een automobilist kan met zo’n handheld foutloos, zonder aandacht en zonder zijn ogen van de weg te halen de handheld uit zijn binnenzak halen. |
![]() Handvriendelijke plaatsing van toetsen. Op de oude PC-toetsenborden zijn de ronde bewegingslijnen van de vingers terug te vinden in de wijze waarop de toetsen op het bord gemonteerd zijn. Door een holvormige plaatsing is het eenvoudiger de bovenste en de onderste rij toetsen te raken. Bron: IBM PC toetsenbord, omstreeks 1980.
|
| Vingervriendelijk aannemen |
Vroeger ging het aannemen van een telefoongesprek automatisch bij het oppakken van de hoorn. Nu moet de gebruiker op een toets drukken. Deze toetsen zijn bij de hedendaagse handhelds recht en glad net als de telefoon.. Wanneer de gebruiker zijn rinkelende telefoon uit zijn tas of zak pakt dan weet de vinger dus niet of hij drukt op: opnemen, ophangen of op geen toets. Het kan dus zijn dat de gebruiker twee maal op opnemen drukt en dan bijvoorbeeld het gesprek in de wacht zet. Ook kan het zijn dat hij ongemerkt op verbreken drukt. De vinger voelt geen verschil en de gebruiker hoort noch voelt een klik. Daardoor blijft voor hem verborgen dat de oorzaak van een mislukte verbinding een ontwerpfout van de ontwerper van zijn ’smart’ phone is. Naar top. |
Als de vorm van de handheld de vorm van de hand volgt dan vallen de vingers vanzelf op hun plaats. De plaats van de vinger is dan de plaats voor de toets. |
![]() Vingervriendelijke toetsen. De bolle vingertip past in de holle toets. De toetsen leiden de vingers naar het midden van de toets. Het oppervlak is ruw. De ontwerpers hebben de kosten en moeite genomen de toetsen voor de pink groter uit te voeren. Daardoor kan deze onhandige vinger zijn taak beter uitvoeren. Bron: IBM PC toetsenbord, omstreeks 1980. |
| Handsfree bellen | Handsfree bellen in Windows Mobile 6 vindt plaats door tijdens het gesprek het luidspeakertoets in te drukken. Vooraf op de toets drukken zou handiger zijn, maar de toets verschijnt pas dan als het gesprek begonnen is. Het indrukken moet nauwkeurig gebeuren omdat de toets voor het beëindigen van het gesprek er vlak naast ligt. Rijdt de automobilist 120 km/h dan kost het aanzetten van de luidspeaker minstens 33 meter remweg. Naar top. |
![]() Vinger- en oogonvriendelijke toets. Een touch screen button van ongeveer 1cm2 voor ’Luidspeaker aan’. Deze toets zit vlak boven ’Gesprek stoppen’ waardoor de kans op verwarring groot is. ’Gesprek stoppen’ zou zonder moeite en kosten groter kunnen en is daardoor eenvoudiger in te drukken. Bron: Windows Mobile 6, omstreeks 2009. |
Het woord ‘handsfree’ bellen bestond ruim een halve eeuw geleden niet, maar handsfree bellen kon wel. De hoorn was licht en zijn vormen volgden de krommingen van de nek en de schouder. Een oplossing voor de handheld van vandaag is een uittrekbaar koordje waarmee de handheld tijdens het rijden om de nek gehangen kan worden. Voor het aanzetten van de luidspeaker is er ook een veilige en eenvoudige oplossing: onmiddellijk na het opnemen, een tweede blind tipje van de wijsvingertop. |
![]() Handvriendelijke bellen. Deze DJ belt handsfree. Bron: omstreeks 1960. |
| Mensvriendelijk bellen | De werking van de hand is gemakkelijk te zien en te begrijpen. Een hand heeft vijf vingers die op een vaste plaats zitten. De ontwerper kan daaruit afleiden waar hij de toetsen moet plaatsen. Ook kan de ontwerper aan zijn eigen vingertop zien wat de afmeting en de vorm van een toets moet zijn. Naar top. |
De werking van het waarnemen, taalgebruik, leren en het menselijk denken is minder gemakkelijk voor ontwerpers te begrijpen. Wie weet dat er een oogfixatiegebied is en hoe groot dat gebied is? Wie weet dat er een werkgeheugen is en hoeveel daar in past? Wie weet hoe mensen leren en denken? Wie weet hoe je deze decennia oude psychologische kennis bij het ontwerpen moet toepassen? Zouden ontwerpers die niet weten hoe een hand eruit ziet deze psychologische kennis wel hebben? |
| Mensvriendelijk ontwerpen | Wie had dertig jaar geleden kunnen denken dat het pakken, vasthouden en het opnemen van een ’smart phone’ in 2010 zo veel moeilijker zou worden? Wie had toen kunnen denken dat we met handhelds het aantal verkeersongelukken zouden verhogen? Wie had toen kunnen denken dat we het bellen met handhelds in auto's zouden verbieden en niet het bellen met slecht ontworpen handhelds? De handheldvoorbeelden zijn niet toevallig maar typerend voor de wijze waarop ontwerpers van consumentenapparatuur hun gebruikers negeren. Ondanks de beloften als: "design for all, intuitive interfaces, look and feel, Keep it stupid simple (KISS), smart, social interface, usabilility, user centered design, user experience en gebruiksvriendelijkheid. Toch is een eenvoudige bediening simpel en goedkoop te maken, zelfs voor een complex apparaat. Naar top. |
Met zo'n 260 psychologische regels kan dat. Deze regels staan in de boeken ’GUI, webontwerp, psychologie en human efficiency 1 en 2’.
De boeken geven harde en concrete specificatie voor interfaces die gebaseerd zijn op eenvoudige psychologie van
bewegen, kijken, praten, leren en denken. Voor het leren toepassen van die regels op eigen interfaces is er een cursus (eerstvolgende: 22 en 23 april 2010, maar volgeboekt. De volgende is 25 en 26 november 2010. ). |
|
Contact
| Leonard Verhoef. +31 (30) 231 44 97 Parkstraat 19 3581 PB Utrecht Nederland verhoef@humanefficiency.nl humanefficiency.nl Kamer van koophandel, inschrijvingsnummer: 39057871, Utrecht. |