Menu combineert spraak- en taalstoornissen

Is een menu (hiërarchie) een goed middel voor navigatie? Zijn er andere manieren? Een denkpsychologische analyse.


Een matrix menu.
Gebruiksvriendelijkheid is een veelbesproken onderwerp. Gebruikers snappen niet hoe interfaces werken en IT-ers snappen niet hoe mensen werken. Volgens de psycholoog Leonard Verhoef bestaat er een verschil tussen het technisch ontwerpen van een interface en de wijze waarop mensen waarnemen en denken. Hij laat zien dat eenzijdige over­bruggings­technieken als het menu, de deksktop en help in welke vorm dan ook gedoemd zijn te mislukken. Voor de techniek is een hiërarchie een krachtige wijze om informatie te ordenen (Dick, 1999 p.23). Web programmatuur is in sterke mate gebaseerd op deze ordeningswijze. Technisch gezien is het menu dan ook een efficiënte wijze van communiceren met de gebruiker. Een groot voordeel is dat de gebruiker geen functie kan vragen die de applicatie niet biedt. Ook is het niet nodig dat de applicatie rekening houdt met synoniemen en spellings­varianten die de gebruiker voor de functie gebruikt. Aanvankelijk waren deze technische voordelen voor de gebruiker niet zo bezwaarlijk omdat de functionaliteit van een programma zo beperkt was dat een gebruiker snel overzicht had over de mogelijkheden van een applicatie. Tegenwoordig zijn de mogelijkheden uitgebreider en abstracter. Daarmee is er minder overzicht, meer kans op onduidelijkheid en zijn er navigatie problemen.

Het menu en de gebruiker

Mensen werken niet hiërarchisch en sequentieel

Een beest dat vruchten zoekt, richt zijn aandacht op vruchten en kijkt gelijktijdig vanuit zijn ooghoeken of er onraad dreigt. Het is niet verstandig de taken plukken en opletten na elkaar uit te voeren zoals een computer zou doen. Je moet parallel werken en tijdens het zoeken ook opletten.

Moet er gehandeld worden bij onraad dan is het niet verstandig om een zoölogische hiërarchisch te doorlopen, om te bepalen dat een groot hongerig katachtig zoogdier nadert. Parallel handelen geeft een grotere kans op overleven. Dat is waar de evolutie voor gekozen heeft. Interfaces die tegen de evolutie zijn niet duurzaam.Psychologisch gezien is de menucommunicatie: Tools, Macro, Macros, Macro name, Run (uit de tekstverwerker Word) een combinatie van een aantal spraak- en taalstoornissen. Gelukkig voor de computer is de mens wel zo flexibel dat hij stotterend kan leren communiceren met een computer. Echt handig is het niet.
 
De evolutie wint meestal
ContextTitle




leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

navigatie met menu of tabel startpagina desktop

company identity en marketing versus noodzakelijke reizigers informatie

Psychologiehersenen denken emotie gedrag toegepaste cognitievecognitief denkpsychologie

leren rekenen basisschool nieuwe intelligentie algoritme

openbaar vervoer betalen ovchikpkaart toekomst infographics

mini touch screen treinkaart verkoop automaat NS

 
De gebruiker moet het juiste synoniem gebruiken

Wanneer men honderd Nederlanders vraagt Amsterdam in een lijst met vierhonderd Nederlandse stations op te zoeken dan heeft men het station in gemiddeld 2 seconden gevonden zo blijkt uit onderzoek (Verhoef, 2000). Wanneer men honderd Nederlanders vraagt in diezelfde lijst aan te wijzen naar welk station men reist voor een afspraak met de minister-president dan heeft men daar gemiddeld 38 seconden voor nodig wanneer die lijst alleen Den Haag bevat bij de letter H. 16 Procent zegt dat het station niet in de lijst voorkomt omdat men zoekt bij de letter S, D of G en men niet op het idee komt te kijken bij de letter H.
De proefpersonen waren allen normale Nederlanders die weten dat er voor de Nederlandse residentie twee schrijfwijzen zijn. Wanneer het om computerterminologie gaat dan is het minder zeker dat de gebruiker alle synoniemen kent.
 Welke (beginnende) gebruiker zal weten dat de termen configuration, customisation, normal, optie, personal, set up en setting alle betrekking kunnen hebben op aanpassen. Wanneer men een dergelijk onderzoek met computertermen doet dan is het te verwachten dat de resultaten slechter zijn dan in het vermelde onderzoek naar stationsnamen. Uit onderzoek blijkt ook het geval te zijn.Zo is de kans dat de gebruiker en de applicatie hetzelfde woord gebruiken zo'n 10 procent (Landauer 1995, p. 252). Het zal duidelijk zijn dat men forse communicatie­problemen krijgt wanneer men geen rekening houdt met synoniemen. Het synoniemenprobleem is bij selectie-interfaces als een menu, lastig op te lossen. Wanneer men alle mogelijke synoniemen opneemt dat wordt de menuboom topzwaar.
 Psychologische eis: elkaar uitsluitende opties

Het menu als communicatiemiddel staat 16 jaar na het verschijnen van de eerste versie van dit artikel nog niet ter discussie. De volgende vraag is dus: Hoe ziet volgens de psychologie een goed menu eruit?



Om efficiënt te kunnen kiezen moeten de opties elkaar uitsluiten, zo niet, dan is er sprake van een chaotische ordening.
  Voorbeeld: elkaar NIET uitsluitende opties

Zijn de opties van menu's uitsluitend? Meestal niet. Het standaard menu in de IT omvat File als eerste optie, gevolgd door Edit en meestal aan het eind Help (zie figuur 1). Een gebruiker die een bestand wil wijzigen kan niet weten of hij File of Edit moet kiezen. Ook is het niet zeker of het antwoord op die vraag zal staan bij File, bij Edit of bij Help. Zulke vragen heeft de gebruiker in de straat van het hoofdmenu maar ook in de zijstraten van de submenu's. Een stad met straten waarin de labels van de huizen en de straten elkaar niet uitsluiten is een doolhof. Dat geldt in dezelfde mate voor menu's.

Figuur 1, niet uitsluitende opties; welke optie te kiezen als men help wil bij het editten van een file

Word hoofdmenu

Voorbeeld: elkaar WEL uitsluitende opties

Er zijn zelfs meerdere mogelijkheden om te komen tot menu's met elkaar uitsluitende opties. Cooper (1985) presenteerde zo'n alternatief voor het gebruikelijke File Edit … Help hoofdmenu. Figuur 2 toont dit menu. Daarbij hebben we de oorspronkelijke drie hoofdmenu opties van Cooper (Elements of document, Document en Program links uitgebreid met een optie voor één element van het document, bijvoorbeeld een letter, en rechts is het menu uitgebreid met Programs waaronder functionaliteit valt die betrekking heeft op meerdere programma's. De opties in dit menu sluiten elkaar meer uit dan de opties in de gebruikelijke hoofdmenu's.
 

Psychologische eis: oplopende opties

Men kan de navigatie verder verbeteren met oplopende opties. Eén rood en één groen huis sluiten elkaar wel uit maar met zo n aanduiding is het toch nog een flink zoeken als de straat veel huizen heeft. Daarom is het wenselijk dat de ordening oplopend is zoals ook bij huisnummers het geval is. Daarbij zijn er verschillende mogelijkheden om oplopend te ordenen.



De enige voorwaarden die daarbij tellen is dat de gebruiker weet of kan zien wat het criterium is van de oplopende ordening en dat de gebruiker dat criterium kan hanteren. De ontwerper heeft onder andere de keuze uit een ordening met getallen, met het alfabet, met de tijd of een ordening van de te nemen stappen. Een wat minder harde maar wel handige oplopende ordening is die op basis van gebruik. Men kan recent gebruikte opties vooraan plaatsen en men kan opties ordenen op basis van gebruiksfrequentie.
 Voorbeeld: oplopende opties

Figuur 2, een hoofdmenu met uitsluitende opties
 

 

Element of doc.

 

Elements of doc.

 

Document

 

Program

 

Programs

Properties

Properties

Properties

Properties

Properties

Views

Views

Views

Views

Views

Functions

Functions

Functions

Functions

Functions

Access

Access

 

Access

Access

 

Access

 

 



Het uitgebreide Cooper menu heeft eveneens oplopende opties.  De opties hebben van links naar rechts betrekking op steeds grotere onderdelen. Uiterst links staan de kleinste elementen van een document, bijvoorbeeld een letter, een lijn of een pixel.



Geheel rechts staat Programs voor functionaliteit die verder gaat dan die van de afzonderlijke programma’s. Deze plaats en de naamgeving Programs is beter dan de gebruikelijke Startknop, Taakbalk en Desktop. Gebruikers zullen met het uitgebreide Cooper menu dan ook beter moeten kunnen navigeren en beter begrijpen waar de functie voor staat.
 
Rechts een andere oplossing: een 'matrix'menu. De gebruiker kan vertikaal zoeken in de eerste kolom en daarna horizontaal in de gevonden rij. Zowel de rijen als de kolomen hebben oplopende en elkaar uitsluitende opties. x
Naar top.

Conclusie

Kortom, een menu is goed te verankeren in de techniek maar niet in de mens. Een hiërarchische techniek als een menu past niet bij de wijze waarop de mens werkt.Verder stelt de gebruikelijke wijze waarop de opties in hoofd- en submenu geordend zijn, een mens niet in staat efficiënt te vinden wat hij zoekt.
Naar top.

Literatuur

Cooper, A. (1995). About Face, The Essentials of User Interface Design. Foster City: IDG Books Worldwide.

Dick, K. (1999). XML, A Manager's Guide. Reading: Addison-Wesley.

Landauer, T.L. (1995). The Trouble with Computers, Usefulness, Usability, and Productivity. Cambridge, (Mas.): The MIT Press.

Verhoef, L.W.M.  (2000). Dialoogtesten MiniAutomaat maart 2000. Utrecht: Human Efficiency.

Naar top.


Meer toepassingen van de psychologie bij GUI en web.


ContextTitle




GUI and webgrammar graphics statistics futur next generation infographics

GUI and webaandacht sturing trekken kleurgebruik geel rood oranje infographics

GUI and webgrammar for graphics icons pictograms signs infographics

GUI and webdesktop bureaublad

GUI and webantropometrie handen hand vriendelijk in de hand houden

GUI and webGUI graphical user interface command user commandline prompt MS-DOS

GUI and webguidelines normen richtlijnen standaarden design usability

GUI and webhandelingspsychologie Parreren leerpsychologie kwalitatief

GUI and webpieptonen help leerpsychologie dimmen van opties

GUI and webhelp leren leerpsychologie interface design

GUI and webkeep is stupid simple kiss eenvoudig simpel

GUI and webnavigatie met menu of tabel startpagina desktop

GUI and webinstellingen opties configureren settings setup

GUI and webtoekomst visuele auditieve tactiele communicatie sociale media ringtones trillen

GUI and webopenbaar vervoer betalen ovchikpkaart toekomst infographics

GUI and webtag clould psychologie gebruiksvriendelijkheid

GUI and websturing trekken aandacht

GUI and webskimmen pasfraude NS automaat beleving openbaar vervoer

GUI and webtoetsen toetsenborden typen ergonomie

GUI and websmartphone

GUI and webmetaforen antropomorf denken begrijpen

GUI and webcomputer GUI web jargon duidelijke woorden en taal

GUI and webhomepage startpageweb map structuur

Naar top.



Behalve psychologie voor GUI en web ook psychologie voor:
ects

  ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor machinist ERMTS high speed train control driver mmi ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor achinist ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor achinist 






gui



x Invoer Morsesleutel Toekomst        multidimensionaal graphic   






icon design



  3-d, perspectief,drie-dimensionaal verkeersbord toekomst parkeerverbod verkeersbord toekomst verboden inhalen verkeersbord toekomst maximum snelheid bepaalde 






psychologie



helderheid voor betrouwbaarheid hersenen limgisch systeem en cortex aandacht trekken en aandacht sturen gebruik van de kleuren rood oranje en geel gevoeligheid van het oog voor kleuren humunculus mensmetafoor een mens in de zaadcel 






public



 NS treinkaart automaat b100 betalen openbaar vervoer NS treinkaart automaat b8060 betalen openbaar vervoer  IMO international maritime organisation muster station sign plattegrond IKEA water vaar verkeersbord maximaal hoogte water vaar verkeersbord maximaal drie dik aanleggen water vaar verkeersbord maximale doorvaart hoogte 3 meter experimenteel vertrektijden bord openbaar vervoer structuur openbare ruimten experimenteel vertrektijden bord openbaar vervoer atb etcs snelheidsbeheersing aandacht trekken water vaar verkeersbord verboden aanleggen water vaar verkeersbord maximale hoogte water vaar verkeersbord verboden 3 dik aanleggen met meer schepen trein vertrektijd perron NS CTA OV openbaar vervoer betalen ov-chipkaart toekomst grafische bestemmingen lijst metro ondergrondse lijn  structuur hoefijzer winkelcentrum 






toekomst

          






book

 






rekenen

leren rekenen basisschool MAB rekenblokken toekomst onderwijs leren lezen leren rekenen supermarkt leren rekenen basisschool tellen op de vingers aftellen leren rekenen vleksom puntsom rekenonderwijs basisschool tientallig stelsel tellen op de vingers rekenonderwijs basisschool computer diagnostiek remedial teaching graphics for quantitative data next generation 








Naar top.


Zoeken in humanefficiency.nl



Contact

+31 (653) 739 750
Parkstraat 19
3581 PB Utrecht
Nederland

leonardverhoef@gmail.com
Kamer van koophandelnummer: 39057871, Utrecht.
Naar top.