Hoe denken mensen

Hoe mensen dachten, denken en gaan denken. Een superbrein hebben we al maar onze cultuur weet dat nog niet.



Emotie gedreven denken De neo-cortex en zijn rationele functies zijn niet de belangrijkste bepalers van het menselijk gedrag. De neo-cortex is pas zo'n 100 000 jaar oud. Het Limbisch systeem bestaat al zo'n 200 000 000 jaar en is de werkelijke baas in het denken. Dat heeft de neo-cortex overigens niet in de gaten. De tabel rechts geeft een overzicht.Meestal is de rol van de neo-cortex slechts het geven van een mooie, rationele, politiek correcte, achteraf verzonnen verantwoording voor het gekozen gedrag. Pas wanneer emoties, angsten, reflexen en instincten geen voorkeur hebben voor een bepaald gedrag, dan mogen de neo-cortex, de cultuur, de overheid en dominees bepalen wat de mens doet. ontwikkeling hersenen cortex en limbisch systeem

Maar dit soort harde psychologische kennis heeft zijn weg naar onderwijs en design nog niet gevonden.
 
De evolutie bepaalt je gedrag, niet jij

x
leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

navigatie met menu of tabel startpagina desktop

company identity en marketing versus noodzakelijke reizigers informatie

leren rekenen basisschool nieuwe intelligentie algoritme

openbaar vervoer betalen ovchikpkaart toekomst infographics

mini touch screen treinkaart verkoop automaat NS


Naar top.



Emotie en design Met de vlag het oog moet ook wat verantwoordt Design wel zijn focus op emotie. Daarmee betreedt Design de zeer lastige emotie-psychologie waar het onderscheid tussen verantwoorde psychologie en amateur-psychologie moeilijk te maken is. De verantwoording komt dan van begrippen als: gebruiks­vriendelijkheid, look & feel, social interfaces, intuïtieve interfaces, mensgericht ontwerpen, persuasive interface, usability, user centered design, , verplaatsen in de gebruiker.Deze begrippen zijn niet te linken aan de fysiologie van de hersenen. Dit zet de deur open naar amateurpsychologie volgens het persoonlijk inzicht van de ontwerper. Het gevolg is: het design oogt wel goed maar het is onduidelijk wat het verstand ermee moet. Aanvankelijk zijn gebruikers tevreden met het mooie product maar als het ontwerp niet afgestemd blijkt op de functies van de neo-cortex dan keren de emoties om en gaat het beeldscherm het raam uit. Uitgangspunt op deze pagina is dat het ontwerp éérst moet aansluiten bij de cognitieve functies (waarnemen, taal, leren, denken) en de taak en daarna, binnen de randvoorwaarden van de cognitieve psychologie, een vormgeving moet krijgen. Leidt een goede cognitieve vormgeving en een goed designed product niet tot het gewenst gedrag dan kan het gewenst gedrag via emotie afgedwongen worden, bijvoorbeeld door



List, bedrog en intimidatie met design

x
car park indicators

tunnelveiligheid met psychologie

concreet of abstract afbeelden icon pictogram bewegwijzering bord infographics

leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

spookrijden verkeersbord

parkeren betalen elektronisch toekomst parkeerautomaat

Psychologie emotietoegepaste cognitief denkpsychologie

Public info public transportopenbaar vervoer vertrektijden dynamische panelen vertraging verstoring

Naar top.



Het denken en design Hier gaan we verder met de vormgeving voor het denken.
Skill based behaviour:
Aanvankelijk was het werk van mensen vooral skill based. Dit omvat vaak visueel-motorisch handelen dat op den duur zonder bewuste sturing, geautomatiseerd verloopt.Voorbeelden daarvan zijn: repeterend handwerk, lopende-band-werk autorijden, de weetjes-intelligentie van de slimste mens spelletjes.
Rule based behaviour Skill based behaviour werd vervolgens gemechaniseerd en het werk voor mensen werd steeds meer rule based: Waarom doet de machine het niet? Rule based behaviour omvat het uitvoeren van procedures, voorschriften en algoritmen, bijvoorbeeld voor het delen van getallen en het vinden van de oorzaak van een bekende storing. Rule based behaviour is een logische stap na skill based behaviour. Rule based behaviour is niet alleen een logische stap na skill based behaviour maar komt de cultuur die door de mens geschapen is, goed uit.
Echter, de evolutie heeft níét gekozen voor een mens die regels en procedures strak opvolgt.
  • De waarneming is gebouwd om zich te laten afleiden zodat mogelijk gevaar opgemerkt wordt. Terwijl hij bessen zoekt, let hij ook op of er geen wilde beesten naderen.

  • Het verwerken van de waargenomen informatie gaat niet volgens een vaste nauwkeurig te volgen procedure maar snel en onnauwkeurig. Je kunt beter vluchten als je denkt dat er een panter aankomt dan vluchten nadat je met een algoritme nauwkeurig vastgesteld hebt dat er inderdaad geen geheel zwarte koe maar een hongerige panter nadert.

  • Dit geldt ook voor de cognitieve functies. Bij het uitvoeren van een procedure is het werkgeheugen belangrijk (Wat heb ik gedaan, wat moet ik doen, waar heb ik die informatie opgeschreven, etc.).
    Zoals we nog zullen zien is wat de hersenen doen en dan met name het denken, meer afhankelijk van toeval dan van sturing.
  • Kortom, de mens is niet gebouwd voor regels en procedures. Het komt dus goed uit dat de techniek procedures wél precies en braaf uitvoert zoals door de mens opgedragen. Een ideaal team zou je zeggen. Wat is de taak van de mens nu in dat team?
    Knowledge based behaviour: Het hoogste vaardigheidsniveau in het model van Rasmussen is knowledge based behaviour. Bijvoorbeeld het oplossen van niet eerder opgeloste problemen (een nieuwe storing), het maken van een plan en het in de gaten houden van computers (supervisory control). Wanneer de computers de taak te ingewikkeld vinden of gekke dingen gaan doen moet de superviserende mens ingrijpen.
    Voorbeelden van knowledge based gedrag (o.a. supervisory control) versus rule based gedrag

    x
    tom tom navigatie auto

    leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    Public info road trafficleren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    Toekomstkilometerteller toekomst zelfrijdende auto snelheid beheersing

    Toekomst onderwijsleren rekenen basisschool nieuwe intelligentie algoritme

    Naar top.



    Hoe denkt een mens nu? De indeling van Rasmussen geeft niet zozeer een indeling in denkwijzen maar meer een indeling in taken. De indeling zegt niets over de wijze waarop de hersenen van mensen werken. Psychologen gebruiken verschillende woorden voor denken/intelligentie: cognitie, information processing, mentaal handelen, probleem­oplossen en (kunstmatige) intelligentie. Deze diversiteit geeft aan dat denken een lastig begrip is. Het overzichtswerk van spreekt in de ondertitel over: het meten van een mythe. Hoe meer de psycholoog van intelligentie weet hoe terughoudender hij is. We houden het hier maar gewoon op denken en richten ons op het proces
     
    Aanvankelijk zagen wetenschappers duidelijk een mens in de hersenen of de zaadcel, een homunculus. Ze vertelden echter niet hoe de wetenschappers dachten dat de hersenen van de homunculus werken. Een petitio principii dus, een redeneerfout. Een hedendaagse variant daarop is de computer als model voor het denken van mensen. Het geheugen is dan gewoon een ladekast/ harde schijf en het denken de processor. Een stapje verder gaat de gedachte dat de computer het denken van de mensen bepaalt. Het middel is dan de onafhankelijke, de baas en de mens is dan de afhankelijke, de slaaf. Men vraagt zich af wat de invloed van sociale media en robots is op de mens maar niet hoe de mens sociale media en robots kan gebruiken. Onbegrepen ingewikkelde psychologische processen worden wel vaker begrepen door er een ingewikkelde onbegrijpelijke naam aan te geven. Descartes (1637) kon de homunculus in de zaadcel nog niet zien. Ook had hij geen computer. Hij moest dus gewoon met zijn blote oog heel goed kijken naar de hersenen. Vandaag blijkt hij er minder ver naast te zitten dan wetenschappers na hem. Nu is het tamelijk duidelijk dat de hersenen een systeem van verbindingen zijn en niet een systeem van opgeslagen elementen



    Denken is leggen van verbindingen Denken als het leggen van verbindingen blijkt ook wonderwel te kloppen met het denken van hersenen waar iets goed mis mee is. De epilepsie verminderde. Maar beelden die rechts in de hersenen terecht komen kon de linkerhelft niet meer beschrijven. Denkproblemen zijn verbindingsproblemen. Maar het omgekeerde zou waar kunnen zijn voor superdenken. Zij hebben weliswaar vaak minder verbindingen in de pre-frontale cortex (en functioneren daardoor sociaal minder goed) maar meer verbindingen met de visuele cortex. Daardoor kunnen zij dan weer beter (fotografisch?) onthouden.
    Denken is dus linken. Maar wanneer wordt er gelinkt? De hersenen leggen een link alleen op basis van gelijktijdigheid. Er is geen logica en geen plan.



    Nu (nog) associatief, emotioneel en chaotisch Het denken is dus associatief en heeft niets met logica of oorzaak-gevolg te maken. Ook koppelen de hersenen emoties door. Alleen op basis van gelijktijdigheid wordt een oordeel van het een overgebracht op het ander. Dat verklaart een hoop. Hier onder wat voorbeelden.
  • Smart design for smart people telt dubbel en kop-vodden-taks telt driedubbel en geen pre-frontalecortex kan daar nog tegen zijn. Een probleem voor framers is wel dat het woord een stopwoord wordt. Vervangt de framer smart niet tijdig door intelligent dan valt hij voor steeds meer goede verstaanders door de mand.
    Slagzin van Kartell, een
    ... stoelenmaker.
    De hersenen hebben geen moeite met niet- rationele kennis als (bij)geloof.

  • Ezelsbruggetjes zijn per definitie logisch-dom maar hersen-slim omdat ze een brug zijn tussen iets nieuws en iets dat er al is.

  • Alhoewel mensen beter weten, antwoorden velen vork op de vraag: Ork, ork, ork, soep eet je met een ....? Bij het horen van eten en ork leggen de hersenen onmiddellijk een verbinding met vork. In de taalhersenen liggen ork en vork dicht bij elkaar omdat ze rijmen. Die kleine afstand van ork en vork in de taalhersenen is sneller en sterker dan dat de rationele beoordeling van het antwoord in de pre-frontalecortext.

  • Op basis van gelijktijdigheid wordt een oorzakelijk verband gelegd. Ah, zij was er elke keer bij toen patiënten overleden(bv. Lucia de B.) was er, dus zij heeft de patiënten omgebracht.
    Als uit onderzoek blijkt dat vegetariërs langer leven dan hoeft dat niet te komen doordat ze geen vlees eten. De oorzaak kan ook zijn dat ze bewuster en daardoor gezonder leven. Het omgekeerde is dan zelfs ook niet uitgesloten: het kan zijn dat bewust vlees eten gezonder is dan bewust vegetarisch eten.

  • Door de associatieve werking en het moeilijk te controleren limbische systeeem is discriminatie van personen ook zo lastig. Voordat de pre-frontale cortex ook maar kan zeggen: Niet alle ... zijn .... heeft het limbische systeem allang alarm geslagen met Kijk uit, daar heb je weer zo’n ...

  • Doordat het gedrag ongemerkt meer bepaald wordt door het limbische systeem dan door de ratio zeggen mensen niet wat ze ’denken’ en ’denken’ ze niet wat ze zeggen. Dit is sterker wanneer de denker meer emotioneel betrokken is. Bijvoorbeeld doordat hij ooit een trein miste naar een belangrijke afspraak of wanneer het OV door media of politiek negatief geframed wordt.

  • De hersenen bepalen welke koppelingen ze leggen en niet de eigenaar van de hersenen. Daardoor kunnen onbedoelde en vreemde koppelingen ontstaan, zoals humor, creativiteit, versprekingen, (te) spontane uitspraken en een Aha-Erlebnis. Eerst komt de gedachte en daarna pas de beoordeling als grappig en slim. Is er onvoldoende tijd voor censuur door de (culturele) normen die de pre-prontale cortex kent dan krijgt de gedachte een negatieve beoordeling als dom, asociaal en dergelijke. Tijdens het slapen is die beoordeling uitgeschakeld en koppelen de hersenen ongehinderd alles aan alles.
  •   De eigenaar van de hersenen heeft niet altijd in de hand wat en wanneer de hersenen met een gedachte komen.
  • Als het op het puntje van je tong ligt dan komen we er later wel op. Met de oplossing die we nu nodig hebben komen de hersenen pas als ze vrij gelaten worden, bijvoorbeeld als we onder de douche staan.

  • Je weet maar nooit wat voor associaties er op een bepaald moment opduiken.

  • Theorieën over het denken moeten dus aansluiten bij het netwerkmodel. Rasmussen was niet zo specifiek over wat ’knowledge bases ’ gedrag is maar je zou dat kunnen uitwerken met een netwerkmodel.

  • Maar je kunt een handeling ook opvatten als een combinatie van fysiologische linken. Die route volgen we hier verder.
  • De pre-frontalecortex kan ontrafelen of een associatief (correlationeel) verband ook oorzakelijk is en wat de emotionele lading is. Maar dan moet de mens zich wel houden aan allerlei strakke wetenschappelijke regels. Zich houden aan regels is nu net iets wat mensen niet goed kunnen, zoals we al zagen.Zich houden aan regels is vooral moeilijk wanneer de uitkomst het limbisch systeem onwelgevallig is.
    Hoe denkt een mens morgen?

    Kiezen de hersenen voor de techniek?

    Onderwerpt het denken van de mens zich aan de techniek. Dit lijkt wel het uitgangspunt. De vragen die bij nieuwe techniek gesteld worden zijn: Wat is de invloed van de nieuwe techniek op de mens? Zo was de vraag, of liever de stelling ooit: De stofzuiger bevrijdt de vrouw van het aanrecht. Zo is nu de vraag: Wat is de invloed van sociale media op de mens? De vraag gaat er al vanuit dat de techniek gegeven (onveranderlijk) is en dat de mens de veranderlijke is die zich aanpast. Nu is de techniek, zeker de softe techniek, gemakkelijker te veranderen dan de mens zo leert de evolutie. Verder kan men zich afvragen wie de baas is. De techniek of de mens. Men kan zich ook de vraag stellen: Wat hebben de hersenen aan sociale media? of Wat heeft de mens nodig?Wat de mens nodig heeft is vrij eenvoudig: De mens heeft middelen nodig waarmee hij meer control heeft over het gevecht tussen de emotie en de ratio. Een aardig voorbeeld van zo’n middel is een goede kieswijzer. Zo’ wijzer is niet gekoppeld aan een betrouwbaar (uitziend) persoon die (uitvoerbare?) oplossingen formuleert voor (bestaande?) problemen in woorden die het limbische systeem als muziek in de oren klinken.



    Kiezen de hersenen voor de cultuur? De cultuur bestaat wat langer dan de ICT. Hij spreekt van postintelligent ontwerp. De mens bouwt regelsystemen (computerprogramma’s) die samen denkprestaties kunnen leveren die de mens alleen niet voor elkaar krijgt. Dennet geeft daar aardige maar nogal ingewikkelde voorbeelden van (het wiskundige bewijs voor de vierkleurenstelling van Möbius, het bouwen van eiwitten). Nu beschikken automobilist over afzonderlijke apps voor: , het kiezen van een route, brandstof control (resterende afstand, brandstofprijzen van komende tankstations), rijstijl, conditie van de motor, fysiologische parameters (laatste pauze, alcohol, voldoende aandacht), files en het weer. Elke app met zijn eigen kleuren, knoppen en schermen. In de links over deze apps is te lezen dat deze apps nog niet geheel aansluiten bij de werking van de hersenen.
      De Europese spoorwegen zagen een vergelijkbare situatie 38 jaar geleden aankomen De noodzaak van een geïntegreerd systeem was hoog omdat Hogesnelheidstreinen door meer landen rijden en bij de grens niet van locomotief en machinist kunnen wisselen. Die noodzaak werd geïllustreed met onderstaande afbeelding.
     

    Demo van niet geïntegreerde systemen voor de machinist van een Hogesnelheidslijn. Elke systeem heeft zijn eigen kleuren, knoppen, posities, woorden. Dit is de situatie in de hedendaagse auto’ s.

    Demo van wel geïntegreerde systemen voor de machinist van een Hogesnelheidslijn. Op basis van de cognitieve psychologie is er een systeem voor onder andere kleuren, knoppen, posities en woorden. Dit is de situatie in de hedendaagse Europese Hogesnelheidslijnen.
     
    Inmiddels rijden Europese machinisten met zo’Post intelligente ontwerp’ en hebben zij volledige beheersing over de snelle trein. Ooit zullen automobilisten ook zo’n ’Post intelligent ontwerp’ hebben. De nu nog afzonderlijke apps zijn aangepast aan de hersenen en geïntegreerd zodat elke automobilis veilig, energiezuinig, relaxt en snel zich verplaatst. Tenminste, als de auto-cultuur voor deze route kiest. Die auto-cultuur kiest nu voor de zelfrijdende auto. Een kenmerk van deze ’Post intelligente ontwerpen is dat er geen master ontwerper meer is die het totale geïntegreerde systeem kent en begrijpt.
      Op deze psychologische pagina’s blijkt dat er wel meer twijfelachtige keuzen zijn van de cultuur.

  • Daar komt nog bij dat het limbische systeem door ’marktwerking’ greep gekregen heeft op een belangrijke tool van de ratio, namelijk de wetenschap.



    Kiezen de hersenen voor de biologie en de evolutie? Misschien krijgen de hersenen wel door dat een deel van het limbische systeem niet meer nodig is. Een deel van zijn taak is overleven en die taak heeft de Westerse verzorgingsstaat inmiddels overgenomen. Zullen de softe cultuur en het impulsieve limbisch systeem de race om de macht over de hersenen winnen? Of onderwerpen de hersenen zich aan de ratio in de pre-frontale cortex?Die harde pre-frontale cortext groeit gestaag en volgt bedachtzaam al 200 000 000 jaar de biologie en de evolutie. Aan het voorhoofd kun je duidelijk zien dat deze bij de mens groter wordt. Al vijf maal groter maar liefst dan die van de naaste buur de chimpansee. Het worden spannende tijden, de komende 100 000 jaar.


    Meer psychologie voor design

    x
    PsychologieWhy designers cant understand their users applied cognitive psychology

    Psychologiefutur and history of applied cognitive psychology

    Psychologie

    Psychologietoekomst van de toegepaste cognitievecognitief denkpsychologie

    Psychologie denkenicon design pictogram bord bewegwijzering

    Psychologie denkentoegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie denkenhersenen denken emotie gedrag toegepaste cognitievecognitief denkpsychologie

    Psychologie denkenmetaforen toegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie denkentoegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie emotietoegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie kennistesttest kennis psychologie

    Psychologie kijkenaandacht trekken sturen met kleur geel rood oranje en geluid

    Psychologie kijken

    Psychologie leren onthoudenleren vergeten onthouden instampen

    Psychologie leren verkortenleren onderwijzen tellen optellen aftrekken rekenen op de basisschool

    Psychologie leren verkortenleren onderwijzen opleiden handelingen verkorten

    Psychologie leren verkortenleren verkeersborden rijexamen toekomst

    Psychologie leren verkortenleren onderwijzen tellen optellen aftrekken rekenen op de basisschool

    Psychologie leren werkgeheugenwerkgeheugen vergeten onthouden stm

    Psychologie taal grammar for graphics icons pictograms signs infographics

    Psychologie taalgrammatica voor graphics icon pictrogram  beelden infographics

    Psychologie taalduidelijk onduidelijk woorden termen jargon




    Toepassing van denkpsychologie:

    x
    ects

      ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor machinist ERMTS high speed train control driver mmi ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor achinist ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor achinist 






    gui



    x Invoer Morsesleutel Toekomst        multidimensionaal graphic   






    icon design



      3-d, perspectief,drie-dimensionaal verkeersbord toekomst parkeerverbod verkeersbord toekomst verboden inhalen verkeersbord toekomst maximum snelheid bepaalde 






    psychologie



    helderheid voor betrouwbaarheid hersenen limgisch systeem en cortex aandacht trekken en aandacht sturen gebruik van de kleuren rood oranje en geel gevoeligheid van het oog voor kleuren humunculus mensmetafoor een mens in de zaadcel 






    public



     NS treinkaart automaat b100 betalen openbaar vervoer NS treinkaart automaat b8060 betalen openbaar vervoer  IMO international maritime organisation muster station sign plattegrond IKEA water vaar verkeersbord maximaal hoogte water vaar verkeersbord maximaal drie dik aanleggen water vaar verkeersbord maximale doorvaart hoogte 3 meter experimenteel vertrektijden bord openbaar vervoer structuur openbare ruimten experimenteel vertrektijden bord openbaar vervoer atb etcs snelheidsbeheersing aandacht trekken water vaar verkeersbord verboden aanleggen water vaar verkeersbord maximale hoogte water vaar verkeersbord verboden 3 dik aanleggen met meer schepen trein vertrektijd perron NS CTA OV openbaar vervoer betalen ov-chipkaart toekomst grafische bestemmingen lijst metro ondergrondse lijn  structuur hoefijzer winkelcentrum 






    toekomst

              






    book

     






    rekenen

    leren rekenen basisschool MAB rekenblokken toekomst onderwijs leren lezen leren rekenen supermarkt leren rekenen basisschool tellen op de vingers aftellen leren rekenen vleksom puntsom rekenonderwijs basisschool tientallig stelsel tellen op de vingers rekenonderwijs basisschool computer diagnostiek remedial teaching graphics for quantitative data next generation 












    Zoeken in humanefficiency.nl



    Contact

    +31 (653) 739 750
    Parkstraat 19
    3581 PB Utrecht
    Nederland

    leonardverhoef@gmail.com
    Kamer van koophandelnummer: 39057871, Utrecht.
    Naar top.