Leren is meer struinen in een stad met paden
dan stampen in een kast met laden

Leren: info instampen, memoriseren en herhalen? Of: bestaande linken aan nieuwe kennis in het netwerk van de hersenen. Het onderwijs moet kortere routes door het neurale netwerk tonen. Leren (rekenen, vreemde





Kenniswijzer toepassen
leerpsychologie



Is leren: informatie in een ladekast stampen? Woorden die te maken hebben met leren, suggereren dat het geheugen een ladekast is (instampen, opslaan, bewaren, ophalen, zoeken, inprenten). Fout, opnieuw! Blijven oefenen Jantje, je kunt het wel. Dat is het onderwijskundig handelen dat zij begrijpen. De ladekastmetafoor is misschien meer pedagogische hopeloosheid dan leerpsychologische deskundigheid.
 
De ladekast metafoor past niet

Stamppot heeft weinig overeenkomst met de hersenen en stampen is niet wat er in de hersenen tijdens het leren gebeurt.

  • Als het geheugen een ladekast zou zijn, waarom moet je dan herhalen en is er zelfs sprake van instampen? Instampen in het geheugen is niet aandrukken zoals in een lade maar herhalen.

  • Als het geheugen een ladekast zou zijn hoe komt het dan dat informatie uit het geheugen verdwijnt? De handdoek blijft in de lade liggen tot hij er uit gehaald wordt. Als een mens bewust informatie uit het geheugen ’haalt’ dan verdwijnt die informatie niet maar nestelt de informatie zich juist steviger in het geheugen.


  • Een handdoek kun je wel uit een lade halen maar je eigen naam kun je niet uit je geheugen halen.

  • De handdoek in de lade verandert niet maar informatie in het geheugen verandert per definitie wel, zo zal verderop blijken.

  • Een ladekast kan niets nieuws produceren, alleen dat wat er al was. De sterke kant van de (menselijke) hersenen is juist creativiteit: nieuwe verbanden leggen waardoor iets nieuws ontstaat.

  • En dan tot slot. In de hersenen zijn duidelijk plekken aan te wijzen die zich richten op bewegen, taal, waarnemen en denken.
  •  
    Het blijkt dat metaforen voor het geheugen geen inzicht geven in de wijze waarop het menselijk geheugen werkt en hoe te onderwijzen.
    Naar top.



    In een netwerk linken De hersenen zijn een systeem van verbindingen en niet een systeem van opgeslagen elementen Nieuwe kennis wordt gekoppeld aan bestaande kennis in het netwerk. Het geheugen is geen ladekast maar meer een stratenplan.De hersenen leggen een koppeling op basis van frequentie van een doorlopen route en niet op basis van de frequentie van een geïsoleerde associatie zoals instampen veronderstelt. Verder hebben hersenen een voorkeur voor vreemd en afwijkend. Vreemd en afwijkend is gevaarlijk heeft de evolutie geleerd. Hoe gekker/afwijkender, hoe gevaarlijker de situatie is en dus hoe zorgvuldiger de hersenen de informatie verwerken (o.a. onthouden). Ezelsbruggetjes zijn per definitie logisch-dom maar hersen-slim omdat ze een gekke en afwijkende link leggen.De hersenen leren niet logisch. Wat maakt het nu uit of je woordjes boven water leert en reproduceert of onder water? Voor de hersenen kennelijk wel. vonden dat context-dependent memory er voor zorgt dat 46% meer onthouden wordt. Wat onder water geleerd wordt, wordt ook onder water beter gereproduceerd.
    Naar top.



    Leren als linken verklaart veel Herinneren is dus tamelijk ongecontroleerd linken leggen. Herinneren is dus een reconstructie. Daarbij kan gemakkelijk wat fout gaan. Wat we herinneren is niet wat er gebeurd is. Herinneren als reconstructie verklaart wat met de ladekast metafoor niet te begrijpen is.
     
    Hoe kan dat? De verkeersborden zijn er in gestampt, het examen is gehaald, jarenlang zijn dagelijks de verkeersborden gebruikt en weg is de kennis. De conclusie van de ANWB is: voorlichten en (ANWB)­herhalings­cursus­sen zijn nodig. Een opmerkelijk conclusie omdat de resultaten juist laten zien dat cursussen níét werken.Met een constructief netwerkmodel van het geheugen zijn de resultaten niet alleen te begrijpen maar is het ook mogelijk verkeersborden te maken Consistente (netjes geconstrueerde) getuigenverklaring zijn onbetrouw­baarder dan inconsistente getuigenverklaringen heeft de psycholoog Wagenaar laten zien
     
    rapporteert vele verzinsels van de hersenen die de werkelijkheid zijn voor de eigenaar van de hersenen.
  • Hallucinaties (o.a. bij deprivatie van stimuli).

  • Religieuze verschijningen (na lange eenzaamheid voor meditatie).

  • Neglect. Op de vraag: Til je (verlamde) arm even op. antwoorden de hersenen van een patiënt met een neglect (zich niet bewust zijn van een verlamming) zonder medeweten van het bewustzijn van de patiënt antwoorden de hersenen ijskoud: Die moet rusten.

  • Fantoomsensaties.
  • Zonder medeweten van de patiënt fantaseren zijn hersenen er van alles bij voor een ’kloppend’ verhaal(pag.189).
    Naar top.



    Leren door verkeerde linken Het onderwijs kan uitgaan van instampen in een ladekast. De hersenen zijn slim genoeg om zich daar aan aan te passen. Maar dat kost veel moeite, is niet leuk en kan leiden tot mislukken. De hersenen krijgen dan de schuld en hebben dislexie, discalculie of missen een knobbel.Het onderwijs verbergt zijn ondeskundigheid achter mooie woorden en volkswijsheden als discovery learning, leren door trial and error en Van je fouten moet je leren. Deze zoek-het-lekker-zelf-maar-uit-onderwijsmethoden zijn comfortabel voor het onderwijs en riskant voor de hersenen. Er komen namelijk foute geheugenroutes in de hersenen. Krijg die er maar eens uit. Lukt dat niet dan krijgt het leren en de te leren inhoud een negatieve emotionele associatie. Krijg ook die er maar eens uit. Het onderwijs trekt zich niets aan van de wjze waarop de hersenen leren. Het ónderwijs heeft dis-psychologie en moet slim worden. Wat betekent dat alles concreet?
     
    Dus geen dictee

    Concreet betekent dit dat leerlingen pas een dictee mogen krijgen wanneer zeker is dat zij alle woorden goed schrijven. Bijvoorbeeld omdat zij het woord 50 keer gelezen en overgeschreven hebben. Weet het onderwijs dat dan is mogelijk een (toets)dictee niet meer nodig.
     
    Dus geen (Cito-)toets aan het eind van de school

    Controlers van complexe processen evalueren niet aan het eind maar voortdurend en grijpen zo nodig direct in. Een piloot controleert niet ná de landing of hij voldoende omhoog gegaan is voor een berg maar vóórdat hij tegen de berg aan dreigt te vliegen.
    In het (basis)­onderwijs daarentegen zegt men na een (complex) leerproces van een jaar ijskoud: Helaas, het leerproces is mislukt. Doe maar een jaar over.Soms is er een onderbouwing in de vorm van een Cito-score. Aan het eind van het schooljaar is daar discussie over. Politici, media en ouders moeten dus niet discussiëren over het nut van een Cito-score (statisch jaardenken). Overigens moet je dan wel weten waar de bergen liggen en hoe je die ontwijkt.
     
    Dus geen multiple choice

    Voor het onderwijs zijn multiple choice vragen handig. Voor het maken en beoordelen van vragen is geen inhoudelijke en psycho­logische kennis nodig. Een nadeel is wel dat dit leidt tot vragen die meer de taalvaardigheid meten dan inhoudelijke kennis.


    Voor de leerling is leren door het maken van multiple choice aantrekkelijk omdat hij het idee heeft zich zo goed voor te bereiden op de toetsing. Sommigen bereiden zich op een examen voor door zoveel mogelijk multiple choice vragen te maken.


    Bij multiple choice gaat een deel van de leertijd naar stof die de leerling al beheerst. Dat is verloren tijd. De stof die niet beheerst wordt (de foute antwoorden) plaatsen een foute link in de hersenen. Die moet er weer uit. Al met al is multiple choice voor het onderwijs een makkie en voor de leerling een tijdrovende taaltombola.
     
    Dus niet leren met een multiple choice vraag als::
    Hoeveel fietsers mogen naast elkaar rijden?
    1) Fietsers mogen niet naast elkaar rijden.
    2) Twee fietsers mogen naast elkaar rijden.
    3) Drie fietsers mogen naast elkaar rijden.
     
    Leren door goede linkenHoe dan wel?

    Beter is het de kennis (eventueel in de vorm van een multiple choice vraag) eerst aan te bieden met alleen het juiste antwoord. Het goede antwoord moet dan linken krijgen die foute antwoorden niet hebben. Dit is vooral van belang wanneer de leerlingen automatisch het foute antwoord zouden kiezen.
    Dus bij de verkeersregel: Maximaal twee fietsers mogen naast elkaar rijden. een verbale rijmsteun: Met drie naast elkaar is nummer drie de . . . . ?(sigaar)
    Verder niet een plaatje omdat het moet maar een visuele steunlink die onthouden doet. leren multiple choice
     
    De hersenen verleiden door kennis met een link zichtbaar te maken

    Andere onder­wijs­methoden proberen het maken van fouten te voorkomen door een volgende stap aan te bieden, zoals mastery learning, ankerideeën (Ausubel) en de zône van naaste ontwikkeling in de Russische psychologie.


    De volgende leerstap moet wel zo zijn dat de leerling de volgende stap kan zien en dus geen fout kán maken. Kortom: foutloos leren. Let wel: niet naar foutloos rekenen maar leren rekenen zonder fouten te maken. Dan is onderwijzen een professie en leren een makkie. Maakt de leerling toch een fout dan heeft het ónderwijs een foute leerstap aangeboden.


    Er blijkt veel vakmanschap voor nodig om de hersenen te verleiden een gewenste route te nemen. De werklast van leer­krachten is tegenwoordig zo groot dat er geen ruimte meer is voor dat vakmanschap.


     
    Linken tussen domeinen

    Het Franss woord voor tuin is jardin. Alsmaar instampen tuin is jardin leert moeizaam. Leren verloopt eenvoudiger door verbinding te leggen met wat in het geheugen bekend is.
    Bijvoorbeeld:

  • Het Nederlands kent een verbastering van het Franse jardin in boomgaard.
  • Amsterdamse leerlingen kan verteld worden dat de wijk de Jordaan zijn naam ontleent aan een tuin aan de Elandstraat die ooit voor de vele Franse vreemdelingen diende als oriëntatiepunt.
  • Utrechters kennen de straatjes de Donkere en de Lichte gaard, ooit de boomgaard van de Bisschop van Utrecht.
  • Ook het Duitse Garten en het Engelse Garden hebben verband met jardin.
  • In de schuur staat misschien tuingereedschap van Gardena.
  •  
    Linken tussen vermogens

    Bewegen en waarnemen heeft de evolutie sterk met elkaar verbonden. Speerwerpen vraagt een goede samenwerking tussen motoriek en waarnemen.

    Leerstof kan dus linken krijgen met verschillende vermogens.

  • Bij het woord franse woord ’jardin’ hoort een plaatje. Niet zo maar een plaatje omdat een plaatje moet maar een maffe cartoon van een jaarlijks diner. De visuele hersenen doen dan ook aan het herinneren mee.

  • Rijm helpt onthouden omdat rijm verbindingen legt met de verbale hersenen. Ook onzinnige verbindingen. Daarom antwoorden velen vork op de vraag: Ork, ork, ork soep eet je met een ....

  • Wiskunde is moeilijk omdat Wiskunde is vooral moeilijk wanneer het wiskunde-onderwijs bestaat uit alleen abstracte formules (zoals bij instampen van sommen) en er geen passende concrete visualisering van de formules zijn.

  • Een van de strategieën van geheugensporters is visualiseren van niet-visuele informatie. De naam Kowalski laat zich visualiseren als een koffer die over de wal skiet. Een wat raar beeld maar, zoals gezegd, dat maakt het leren juist gemakkelijker. Rechts een visualisering om een pincode te onthouden. Geheugensporters gaan daar heel ver in.
  • leren onthouden vergeten instampen
    De pincode 3028 in beelden wordt eenvoudiger onthouden dan zonder beelden (drietand voor 3, ballon voor 0, zwaan voor 2 en een sneeuwpop voor 8).
  • Je kunt sommen als 2+3 ook linken aan beelden zoals:

        leren rekenen basisschool sommen optellen


       leren rekenen basisschool sommen optellen

    De associatieve wet wordt dan zichtbaar (2+3=5, dat weet ik, ik zie nu dat 3+2 ook vijf is. Dat hoef ik dus niet opnieuw op mijn vingers uit te rekenen.).
  • Een muzikale leerkracht kan de rekenkundige handelingen met trommels auditief verbeelden. Niet een beat er onder omdat een beat er onder moet maar een beat die laat horen hoe je de rekenhandeling doet.
    Een ICT leerkracht kan van het geheel een animatie maken die een gamer designer leuk kan maken. De sommen worden dan gelinkt in verschillende delen van de hersenen en dat geeft een stevig fundament.
    Het leren verloopt moeiteloos, foutloos en met een creatieve professionele rekenmeester zelfs leuk.
     
    Linken aan bekende schema’s

       

      Het effect van linken is niet alleen beter leren

  • De emotie, de baas van de hersenen, zal bij een goed en slimmer opgeloste rekenopgave ook het rekenen positief associëren. Door framing wordt rekenen dus leuk.
  • Linken snijdt aan meer kanten. In de gegeven voorbeelden verhogen ook de kennis van geschiedenis en muziekale vaardigheden.
  • Een ander voordeel is dat testen en examens niet nodig zijn. Het onderwijs weet immers zeker dat er geen fouten gemaakt worden.

  • Naar top.



    Leren door verkorten Wat geldt voor kennis­verwerven geldt ook voor het verwerven van vaardigheden. Ook het verbeteren van vaardigheden is vinden van efficiëntere en kortere wegen door het netwerk. Efficiënt wil zeggen sneller, minder kans op fouten en breder toepasbaar.In de Russische leerpsychologie is leren: verkorten van handelingen. Gal’perin spreekt van een verkorte handeling wanneer niet meer alle deel­handelingen volledig worden uitgevoerd, maar verkort zijn, zodat bepaalde schakels worden overgeslagen of slechts vluchtig aangeduid Dit is slechts één vorm van verkorten van het oplossings­proces, namelijk het versnellen van een bepaalde serie handelingen onderscheidt minstens drie vormen van verkortingen.
    Verkortingsvormen zijn:
    1) Verkorting bij perceptuele classificatie
    Onmiddellijk zien dat twee objecten in een bepaald opzicht gelijk zijn, na een fase waarin de objecten uitgebreid met elkaar vergeleken werden.

    2) Vermindering van het aantal controlepunten vooral bij motorische vaardigheden
    Dit is te zien bij de motorische handelingen van autorijden.

    3) Inzichtelijke verkorting
    Verkorting door ontdekking van een kortere weg tot het doel.
    Voorbeelden van verkorting van de handeling
    x
    Psychologie leren verkortenleren verkeersborden rijexamen toekomst

    leren onderwijzen opleiden handelingen verkorten instampen memoriseren

    Psychologie leren verkortenleren onderwijzen tellen optellen aftrekken rekenen op de basisschool

    Psychologie leren verkortenleren onderwijzen tellen optellen aftrekken rekenen op de basisschool

    Naar top.



    Leren in de toekomst
    technology driven?
    De leerpil?

    Echt nieuws is dat niet. Media publiceren dat soort berichten graag. Ook berichten over leerpillen zijn populair. Pillen kunnen mensen gezonder maken. Gezonde mensen kunnen beter leren. Dus de leerpil vervangt binnenkort de Engelse les is dan de conclusie.
    Elektronisch downloaden

    Elektronische technieken staan dichter bij de eveneens elektronische werking van de hersenen dan chemische technieken. Motorisch en zintuiglijk zijn er successen maar het downloaden van een taal zal, indien ooit mogelijk, nog wel even op zich laten wachten.
    Naar top.



    Leren in de toekomst
    psychology driven?
    Je kunt die beloften ook nu realiseren en wel met de psychologie. De geheugen­kampioenen beschikken niet over superhersenen en zijn geen getallenkunstenaars zoals dat in de media heet maar gewone mensen die dezelfde hersenen hebben als ieder ander. Het verschil zit niet in de hersenen maar, net als bij elke wereldkampioen, in een goede strategie en training (onderwijs). Maar die psychologische realiteit hoort het volk niet graag. (Mogelijk kunt u zich de hierboven op vreemde wijze gevisualiseerde Poolse naam of pincode nog herinneren.) Het zijn mooie woorden: Leren door (zelf) doen, van je fouten moet je leren, discovery learning, etc. Ze klinken als muziek in de oren van het limbische systeem. De ratio wordt daardoor niet gehoord: Zijn de mooie beloften geen alibi voor het ontbreken van kennis van het leerproces? Psychology driven leren is geen rocket science maar wetenschap die al decennia oud en stabiel is. Dat leert de geschiedenis en de evolutie.
    Lastig is wel dat moeite- en foutloos leren meer utopisch wensdenken lijkt dan een harde psychologisch en een empirische onderbouwde realiseerbare leermethode. De techniek belooft graag dat het maatschappelijke problemen oplost. Dat is ook wat het volk graag hoort. Een belangrijk voordeel van beloften is ook dat je die problemen nú niet hoeft op te lossen. Het reken-, taal- en verkeers­borden­onderwijs hoeft nu niet te veranderen. De leerpil komt er immers aan. Ook begrijpelijke en onthoudbare verkeersborden zijn niet meer nodig. Terwijl we wachten tot de techniek de wens­gedachte toekomst gemaakt heeft, hebben we niet in de gaten dat we rondjes rijden in een voet­gangers­gebied ... in een Ferrari.


    Meer psychologie voor design


    x
    GUI and webaandacht sturing trekken kleurgebruik geel rood oranje infographics

    Toekomst psychologie

    handelingspsychologie Parreren leerpsychologie kwalitatief

    tunnelveiligheid met psychologie

    leren onderwijzen opleiden handelingen verkorten instampen memoriseren

    leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    leren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    GUI and webdesktop bureaublad

    GUI and webGUI graphical user interface command user commandline prompt MS-DOS

    GUI and webhandelingspsychologie Parreren leerpsychologie kwalitatief

    GUI and webpieptonen help leerpsychologie dimmen van opties

    GUI and webtag clould psychologie gebruiksvriendelijkheid

    GUI and webmetaforen antropomorf denken begrijpen

    GUI and webduidelijk onduidelijk woorden termen jargon

    GUI and webtest kennis psychologie

    Leren rekenenleren tellen rekenen optellen en aftrekken op de basisschool

    Psychologietesten, diagnosticeren gedrag

    Psychologietoekomst van de toegepaste cognitievecognitief denkpsychologie

    Psychologie denkentoegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie denkenhoe denken mensen emotie toekomst psychologie

    Psychologie denkenmetaforen toegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie denkentoegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie emotietoegepaste cognitief denkpsychologie

    Psychologie kennistesttest kennis psychologie

    Psychologie kijkenaandacht trekken sturen met kleur geel rood oranje en geluid

    Psychologie kijken

    Psychologie leren onthoudenleren vergeten onthouden instampen

    Psychologie leren verkortenleren onderwijzen tellen optellen aftrekken rekenen op de basisschool

    Psychologie leren werkgeheugenwerkgeheugen vergeten onthouden stm

    Psychologie taalduidelijk onduidelijk woorden termen jargon

    Public infoleren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    Public info road trafficleren verkeersborden toekomst rijexamen psychologie

    Toekomst

    Toekomstbank papieren dagafschrift

    Toekomst onderwijsleren rekenen basisschool nieuwe intelligentie algoritme

    Toekomst psychologieleren lezen in de supermarkt

    Toekomst psychologie

    Naar top.



    Behalve psychologie voor leren rekenen ook psychologie voor: x
    ects

      ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor machinist ERMTS high speed train control driver mmi ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor achinist ERMTS hoge snelheidstrein hsl ATB experimenteel interface voor achinist 






    gui



    x Invoer Morsesleutel Toekomst        multidimensionaal graphic   






    icon design



      3-d, perspectief,drie-dimensionaal verkeersbord toekomst parkeerverbod verkeersbord toekomst verboden inhalen verkeersbord toekomst maximum snelheid bepaalde 






    psychologie



    helderheid voor betrouwbaarheid hersenen limgisch systeem en cortex aandacht trekken en aandacht sturen gebruik van de kleuren rood oranje en geel gevoeligheid van het oog voor kleuren humunculus mensmetafoor een mens in de zaadcel 






    public



     NS treinkaart automaat b100 betalen openbaar vervoer NS treinkaart automaat b8060 betalen openbaar vervoer  IMO international maritime organisation muster station sign plattegrond IKEA water vaar verkeersbord maximaal hoogte water vaar verkeersbord maximaal drie dik aanleggen water vaar verkeersbord maximale doorvaart hoogte 3 meter experimenteel vertrektijden bord openbaar vervoer structuur openbare ruimten experimenteel vertrektijden bord openbaar vervoer atb etcs snelheidsbeheersing aandacht trekken water vaar verkeersbord verboden aanleggen water vaar verkeersbord maximale hoogte water vaar verkeersbord verboden 3 dik aanleggen met meer schepen trein vertrektijd perron NS CTA OV openbaar vervoer betalen ov-chipkaart toekomst grafische bestemmingen lijst metro ondergrondse lijn  structuur hoefijzer winkelcentrum 






    toekomst

              






    book

     






    rekenen

    leren rekenen basisschool MAB rekenblokken toekomst onderwijs leren lezen leren rekenen supermarkt leren rekenen basisschool tellen op de vingers aftellen leren rekenen vleksom puntsom rekenonderwijs basisschool tientallig stelsel tellen op de vingers rekenonderwijs basisschool computer diagnostiek remedial teaching graphics for quantitative data next generation 








    Naar top.


    Zoeken in humanefficiency.nl



    Contact


    +31 (653) 739 750
    Parkstraat 19
    3581 PB Utrecht
    Nederland

    leonardverhoef@gmail.com
    Kamer van koophandelnummer: 39057871, Utrecht.
    Naar top.