Leonard Verhoef.
Contact
etcs mmi
|
Human Efficiency Leonard Verhoef. Contact | voor |
interface & web
public transport
toekomst
etcs mmi
| met | als |
|
Kijken "achter" de horizon
Landschap- versus portretoriëntatie bij in-car navigatie
|
|
Leonard Verhoef
Uit: Verkeer in beeld, 4 sep 2010, pag. 38-39.Laatste veranderingen augustus 2010 |
Eeuwen geleden was er maar één mogelijkheid voor dynamische presentaties: het podium. Een podium is breder dan het hoog is. Na het podium kwam een scherm dat een film toonde. Ook dat scherm was natuurlijk breder dan het hoog is. Net als zijn opvolger het TV scherm. |
|
Welke route? | Voor de automobilist vertrekt kiest hij een route. Er zijn meer kenmerken van routes dan routes dus een landschaporiëntatie is psychologisch een goede keuze (zie figuur 1).
Figuur 1, een brede korte lijst, landschaporiëntatie beste keuze Naar top. |
Wanneer afslaan? |
Navigeren tijdens het rijden is anders. De taak is dan niet rustig kiezen uit enkele routes met veel kenmerken maar de taak is: een lange lijst met korte instructies uitvoeren, liefst zonder de ogen van de weg te halen. Een portretoriëntatie past daarbij het best (zie figuur 2). |
|
Figuur 2, een smalle lange lijst, portretoriëntatie beste keuze Het scherm staat in de ’binnenkort tanken’ mode. De automobilist kan zien dat hij over 46 km kan tanken (in België, dus goedkoper), naar het toilet kan en zijn kinderen kan uitlaten. Bovendien zal de file na Antwerpen dan verder afgenomen zijn. |
| td> |
|
Zo’n lijst met instructies is smal en lang en dat is de vorm van een portret. Bij autonavigatie systemen is gebruikelijk een landschappresentatie zoals figuur 3 laat zien. Een lange smalle tabel op een breed kort scherm is dus een verkeerde keuze, vooral omdat de tabel tijdens het rijden gebruikt wordt. De automobilist moet zijn ogen op de weg houden en het scherm moet aan de hoogte waarnemingspsychologische eisen voldoen. Het rechter deel van het scherm is leeg terwijl het scherm een deel van de tabel niet toont.
Naar top. |
|
Figuur 3, een realistisch landschapgeoriënteerd planningscherm De oriëntatie is zoals gebruikelijk: landschap. De regels van het perspectief bepalen de afmeting van de informatie. Informatie ver weg is klein en onleesbaar. De automobilist kan niet zien wat er achter de horizon is. Bron: Tom Tom, 2010. |
Wanneer stoppen? |
De automobilist moet weten wanneer hij moet afslaan. Ook moet hij tijdens het rijden plannen wanneer te stoppen. De automobilist wil tanken vlak vóór zijn brandstof op is en hij wil met lunchtijd stoppen bij een restaurant. Handig is dat gelijktijdig te doen. Hij moet beslissen waar te stoppen: bij de eerstvolgende of bij de daaropvolgende mogelijkheid.
Naar top. |
|
Figuur 4, dit bord behoedt automobilisten voor een ernstige planningsfout achter de horizon Bron: onbekend |
|
Het scherm moet geen realistische wolken boven de horizon tonen en tankstations conform de wetten van het perspectief achter de horizon verbergen. Het scherm moet de positie van een tankstation en een restaurant tonen volgens de psychologische wetten van de leesbaarheid, begrijpelijkheid en de taak van de automobilist. Stops plannen is niet kijken naar wolken. Plannen is kijken achter de horizon, zoals figuur 2, 4 en 5 laten zien.
Naar top. |
|
Figuur 5, een abstracte portretgeoriënteerd planningsscherm Een experimenteel ontwerp voor routeplanninginformatie voor machinisten van hogesnelheidstreinen (ETCS). De oriëntatie is portret uiteraard. Niet de regels van het perspectief bepalen de afmeting van informatie maar de regels voor leesbaarheid. Informatie op grote afstand is wel leesbaar en de machinist kan ook achter de horizon kijken. Meer over het European Train Control System (ETCS) op: |
Contact
| Leonard Verhoef. +31 (30) 231 44 97 Parkstraat 19 3581 PB Utrecht Nederland verhoef@humanefficiency.nl humanefficiency.nl Kamer van koophandel, inschrijvingsnummer: 39057871, Utrecht. |