Inductie koken: minder stress en meer toekomst

Koken is denkwerk. Inductie doet veel denkwerk voor de kok. De kok kan daardoor met minder stress beter koken, later met pensioen. Ook de dementerende koker kan langer zelf koken. En de thuiskok? Die kookt met drie sterren.

  
 

1 Klaarzetten Koken begint met het klaarzetten van ingrediënten (mise en place). De kok verschuift zo handelingen van handen en geheugen van de drukke opdienfase naar de rustige beginfase.De kans dat de kok de peterselie bij het uitpakken van de boodschappen vergeet, is kleiner dan de kans dat de kok op het laatste moment met peterselie vergeet te garneren.


2 Geen ingrediënten vergetenHet is een riskante gewoonte boodschappen op een keramische plaat zetten. Deze kan namelijk nog heet zijn. Inductieplaten worden zelf niet heet. De boodschappentas kan dus op de inductieplaat en de ingrediënten kunnen vlak bij de plaat opgesteld worden.Peterselie vergeten is dan haast onmogelijk omdat deze vlak bij de kookplaat in het zicht blijft. Zulke visuele geheugensteuntjes zijn erg belangrijk want veel kookdenkwerk is onthouden.


3 Koken is werkgeheugen control
Koken is niet alleen staan en snijden maar vooral: weten en onthouden wanneer hoeveel van een ingrediënt hoe lang welke temperatuur moet hebben. Hoe meer gerechten de kok tegelijk op het vuur heeft hoe moeilijker dit onthouden wordt. Even iets vergeten leidt tot: aanbranden, inbranden, overkoken, verpieteren en stress.

Een telefoontje of een huilend kind tijdens het koken vult en verdringt de elektrische spanning die in de hersenen aanwezig zijn voor: Niet vergeten er staat een pan op hoog vuur.Juist bij de oudere kok leidt een dubbel taak tot vergeten Een demente kok vraagt denkt regelmatig: Waarom heb ik toch een pan in mijn handen?Een niet-dementerende kok doet dat overigens ook wanneer zijn werkgeheugen overbelast is. Kortom: zonder werkgeheugen geen maaltijd. Het werkgeheugen moet een ontwerper van keukenapparaten niet vergeten.


 
Meer voorbeelden van het werkgeheugen in het dagelijks leven:

Naar top.



4 Pan op de kookplaat Een plaat die de pan direct goed heet maakt ontlast het werkgeheugen. Snel heet betekent dat de kok alle starthandelingen in één keer afhandelt: plaat op vol vermogen zetten, de pan op de plaat, boter in de pan, kooktijd instellen, vlees zouten en gelijk in de boter doen die dan op de juiste temperatuur is. Er is vrijwel geen wachttijd tussen de afzonderlijke handelingen die de kok verleidt iets te doen dat de heter wordende boter uit het werkgeheugen duwt. Bij de betere inductieplaten maakt het niet uit hoe groot de pan is. Met een flexibele plaat is er geen verstoring van het werkgeheugen omdat er gepuzzeld moet worden met grote en kleine pannen en pitten. Gewoon de pannen die aandacht en roeren nodig hebben dicht bij de handen en in het zicht van de ogen zodat ze niet aan de aandacht en uit het werkgeheugen kunnen ontsnappen. De pruttelpannen komen op de achterste rij.Een flexibele inductieplaat. De kok kan pannen plaatsen zoals hij wil. De plaat zoekt zelf uit waar hij warm moet worden.
Naar top.



5 Pan uit de aandacht Staat de pan eenmaal op dan is met elektrisch koken nauwkeuriger de warmte te bepalen dan met gas. De kok leert dat een liter stoofvlees in deze pan op deze plaat bij stand 5 rustig doorpruttelt.In het werkgeheugen hoeft dus niet: Regelmatig controleren of de pan niet te hard of te langzaam pruttelt. Mocht de kok de juiste stand vergeten zijn dan is een inductieplaat de meest vergeeflijke. De plaat zelf wordt niet heet en het ontsnapte stoofvlees brandt niet in de plaat.
Naar top.



6 Gaar uit de aandachtPlaten met een kookwekker per plaat ontlasten het werkgeheugen van de kok. Zet de wekker de plaat ook uit dan kan de pan helemaal uit het geheugen. Een telefoontje of een kind kunnen de pan gemakkelijk uit het werkgeheugen stoten maar niet uit de kookwekker. Elektrische platen die heet blijven als de kok de plaat uitzet, dwingen de kok de hete pan van de plaat te halen en een ander plekje te zoeken. Dit herordenen verloopt vooral in het werkgeheugen en verhoogt dus de kans op vergeten. Inductie vraagt geen nagaargereken in het werkgeheugen en is preciezer: uit is koud dus geen nagaring of aanbranden door de hete plaat.Ook elektronica, die steeds meer zal gaan helpen, vindt het moeilijk om met nagaartijd rekening te houden.Platen met een kookwekker per plaat ontlasten het werk­geheugen van de kok. Zet de wekker de plaat ook uit dan kan de pan helemaal uit het geheugen. Een telefoontje of een kind kunnen de pan gemakkelijk uit het werkgeheugen stoten maar niet uit de kookwekker. Elektrische platen die heet blijven als de kok de plaat uitzet, dwingen de kok de hete pan van de plaat te halen en een ander plekje te zoeken. Dit herordenen verloopt vooral in het werkgeheugen en verhoogt dus de kans op vergeten. Inductie vraagt geen nagaargereken in het werkgeheugen en is preciezer: uit is koud dus geen nagaring of aanbranden door de hete plaat. Ook elektronica, die steeds meer zal gaan helpen, vinden het moeilijk om met nagaartijd rekening te houden.
Naar top.



7 Gaar op tafel met kookwekkersDe gebruikelijke kookwekkers zijn eigenlijk altijd te laat. Meestal gaat een kookwekker af als het gerecht klaar is. De kok moet weten wanneer de ingrediënten de pan in moeten om op de geplande tijd gaar te zijn.Dus de kookwekker moet niet zeggen wanneer de gerechten klaar zijn. Dat weet de kok wel. Hij heeft afgesproken dat het eten om 18 uur klaar is. De wekker moet zeggen wanneer de gerechten de pan in moeten als je om 18 uur wilt eten. Dus:
  • Aardappels nu op de plaat: kookwekker schakelt over 20 minuten de plaat uit.
  • Na 12 minuten gaat de kookwekker voor de boontjes af, deze moeten nu de pan in zodat deze na 8 minuten, gelijk met de aardappels, gaar zijn.
  • Na 15 minuten gaat de kookwekker voor de biefstuk af, deze moeten nu in de pan zodat de biefstuk na 5 minuten gaar is.
  • Na 20 minuten zijn aardappels, boontjes en biefstuk gelijk gaar.
Op deze wijze kan de kok na het opzetten van de aardappels een spannend boek gaan lezen. De kookwekker haalt de kok precies op tijd uit het boek om de boontjes op te zetten.

Naar top.



8 Gaar op tafel met time control De volgende stap in de evolutie van de kookwekker is een koppeling van de wekker en de kookplaat. Dat is goed nieuws voor koks die geen jong werkgeheugen meer hebben (op leeftijd, dementie, Alzheimer). De toekomstige ‘cooking time controller’ onthoudt wanneer platen aan of uit moeten, schakelt de platen ook aan en uit,  toont  het verloop van de kookprocessen en stuurt de aandacht van de kok. Reageert de kok niet meer dan kan hij thuiszorg waarschuwen.
Experimentele schets voor cooking time control voor een Engels ontbijt met vier gerechten.
De volgorde is: eerst de worstjes (6 min.), dan het ei (5 min.), etc.
Zichtbaar is dat de rode knipperende worstjes twee minuten geleden al opgezet hadden moeten worden.
Ontbijttijd kan nog gehaald worden als de worstjes op hoger vuur gezet worden, de deksel op de pan gaat en vaker gedraaid worden.
Naar top.



9 Gerust op vakantieHet opdienen is de drukste fase van het koken. Bovendien vullen gasten het werkgeheugen van de kok met hun praatjes. Inductieplaten gaan uit wanneer de pan verdwijnt. Dat scheelt een handeling voor de handen en een voor het werkgeheugen. Minder handelingen, juist op het drukste moment, namelijk bij het opdienen.Zelfs wanneer er een pan op de inductieplaat staat schakelt deze bovendien automatisch uit wanneer de plaat wel erg lang aan staat. De kok kan dus gerust nog wat vergeten boodschappen doen of op vakantie gaan.
Naar top.



10 Gerust met pensioen Inductie neemt meer geheugenwerk van de kok over dan gas en keramisch. De kok kan tijdens het koken gezellig kletsen of zien hoe hij het eten nog lekkerder kan maken. Vergeten maakt plaats voorloopt alles goed, is de tafel al gedekt, zijn de kaarsen aangestoken. Als leeftijd, dementie of drank de ruimte van het werkgeheugen vermindert dan kan de kok met inductie langer zelfstandig blijven (koken). Minimal cooking dus, echter niet door het eten rauw op tafel te zetten maar door het werkgeheugen minimaal te belasten.
Naar top.



11 Iedereen kookt met drie sterren De huidige ICT kan het denken en koken aanzienlijk meer verbeteren dan alleen met het geven van wat geheugensteun
Sturen
Met projectie van informatie op aanrecht en kookplaat kan de ICT aangeven waar de ingredienten moeten liggen voor een goede . Ook kan de ICT zo aangeven wanneer welk ingrediënt, waar heen moet.
Control
Ook kan de ICT zien dat er wat mis gaat. Er wordt als maar geen pan op de kookplaat gezet, de pan wordt te snel heet (zit er wel wat in?). De ICT kan besluiten even een berichtje naar thuis thuiszorg te sturen en aanbevelen de volgende keer een wat eenvoudiger recept te nemen.
Leren
De gegeven voorbeelden sluiten aan bij de maatschappelijke belangstelling rond 2019: zorg, ouderen en zelfstandig blijven wonen. Je kunt je ook richten op de zorglozen en jongeren die (nog) niet (gezond) kunnen koken. Met leer­psychologische kennis kan de keuken-ICT sluw de vaardigheid van iedereen opvoeren. Dus niet meer passief kijken naar kookprogramma’s op TV en voorlichtings­spotjes van de overheid maar actief koken. De thuiskok als robot. Zijn ogen en handen gestuurd met animaties van de ICT op het aanrecht en de kookplaat. De ICT gestuurd door een algoritme van een chefkok.
Naar top.



Contact


+31 (653) 739 750
Parkstraat 19
3581 PB Utrecht
Nederland

leonardverhoef@gmail.com
Kamer van koophandelnummer: 39057871, Utrecht.
Naar top.